५ फेब्रुवारीला ZP-PS मतदान, निकाल ७ ला: पुणे-सातारा-सोलापूरात कोण जिंकेल?

महाराष्ट्रात १२ जिल्हा परिषद + १२५ पंचायत समिती निवडणूक जाहीर! १६ जानेवारी सूचना, ५ फेब्रुवारी मतदान, ७ ला निकाल. २.०९ कोटी मतदार, २५४८२ केंद्रे. विदर्भ का नाही?

महाराष्ट्र ZP निवडणूक २०२६: १२ जिल्ह्यांत ५ फेब्रुवारी मतदान, विदर्भ का वगळला? आरक्षणाची खेळी?

महाराष्ट्र ZP आणि पंचायत समिती निवडणूक २०२६: पूर्ण कार्यक्रम आणि राजकीय रंग

महाराष्ट्र राज्य निवडणूक आयोगाने मंगळवार १३ जानेवारीला मोठी घोषणा केली. राज्यातील १२ जिल्हा परिषद (ZP) आणि त्यांच्या १२५ पंचायत समिती (PS) साठी निवडणुका होणार आहेत. हे तिसरे टप्पे आहे, ज्यात ५०% आरक्षण मर्यादेत असलेल्या जिल्ह्यांचा समावेश नाही. मतदान ५ फेब्रुवारीला, निकाल ७ फेब्रुवारीला. सूचना १६ जानेवारीला प्रकाशित होईल. या निवडणुकीने स्थानिक राजकारणात नवे वळण येईल, विशेषतः महायुती vs महाविकास आघाडीच्या टक्करीत.​

निवडणूक कार्यक्रम: स्टेप बाय स्टेप

राज्य निवडणूक आयुक्त दिनेश वाघमारे यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले:

• सूचना प्रकाशन: १६ जानेवारी २०२६
• अर्ज दाखल: १६ ते २३ जानेवारी
• अर्ज तपासणी: २४ जानेवारी
• उमेदवारी माघार: २७ जानेवारी (दुपारी ३ पर्यंत)
• अंतिम उमेदवार यादी आणि चिन्ह वाटप: २७ जानेवारी (दुपारनंतर)
• मतदान: ५ फेब्रुवारी (सकाळी ७ ते संध्याकाळी ५.३०)
• मतमोजणी आणि निकाल: ७ फेब्रुवारी ( सकाळी १० वाजता)

१ जुलै २०२५ ची मतदार यादी वापरली जाईल. २.०९ कोटी मतदार: १.०७ कोटी पुरुष, १.०३ कोटी महिला. २५,४८२ मतदान केंद्र, १,१०,३२९ बॅलेट युनिट्स.​

कोणत्या १२ जिल्ह्यांत ZP निवडणूक?

५०% आरक्षणात न अडकलेल्या जिल्ह्यांतच निवडणूक. यादी:

• कोकण: रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग
• पुणे विभाग: पुणे, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर
• छत्रपती संभाजीनगर विभाग: छत्रपती संभाजीनगर, परभणी, धाराशिव (बीड), लातूर

विदर्भ आणि काही मराठवाडा वगळले, कारण OBC आरक्षण ५०% ओलांडले. सुप्रीम कोर्टाने ३१ जानेवारीची मुदत १४ दिवस वाढवली.​

आरक्षण आणि सीट्सची माहिती

पंचायत समिती: १,४६२ सीट्स. आरक्षण: महिला ४३१, SC १६६, ST ३८, OBC ३४२. प्रत्येक मतदाराला २ मते: एक ZP साठी, एक PS साठी. नामांकन ऑफलाइन. आदर्श आचार संहिता लागू.​

राजकीय पार्श्वभूमी: का महत्त्वाची ही निवडणूक?

महानगरपालिका निवडणुका (२९ नगपालिका) नुकत्याच झाल्या, आता ZP-PS. महायुती (शिवसेना-शिंदे, भाजप, राष्ट्रवादी-अजित) विरुद्ध MVA (शिवसेना-उद्धव, काँग्रेस, राष्ट्रवादी-शरद). ग्रामीण भागात पाणी, रस्ते, शाळा यावर लढत. विदर्भ वगळल्याने OBC नेत्यांचा असंतोष. पुणे-सातारा-सोलापूरात मराठा vs OBC निवडणूक होईल.​

• महायुतीला फायदा: ग्रामीण मजबूत.
• MVA चा डाव: आरक्षण मुद्दा उचला.
• स्वतंत्र: स्थानिक नेते प्रभावी.

मतदार आकडेवारी आणि तयारी

२.०९ कोटी मतदार, ५४% महिला. २५,४८२ केंद्रे ग्रामीण भागात. EVM ऐवजी बॅलेट पेपर? नाही, बॅलेट युनिट्स म्हणजे EVM चे भाग. SEC ने कोविडनंतर पहिल्यांदा मोठे ग्रामीण निवडणूक.​

आरक्षण का अडचण?

सुप्रीम कोर्टाने ५०% आरक्षण मर्यादा कठोर केली. काही ZP मध्ये OBC/SC/ST ने ओलांडली, म्हणून त्या पुढे ढकलल्या. हे १२ जिल्हे ‘सुरक्षित’.​

निवडणुकीचा ग्रामीण विकासावर परिणाम

ZP-PS ग्रामीण विकासाचे इंजिन. २०२१ नंतर पहिल्यांदा. PMC, NMC नंतर हे. जिल्हा परिषदेत सभापती, उपसभापती निवडणूकही.​

५ मुख्य मुद्दे

• १२ ZP, १२५ PS: फक्त ५०% आरक्षण ओलांडले नसलेले.
• २.०९ कोटी मतदार, २ महिला प्रति १ पुरुष.
• मतदान ५/२, निकाल ७/२.
• विदर्भ वगळला: आरक्षण विवाद.
• २५k+ केंद्रे, मोठी तयारी.

ही निवडणूक महाराष्ट्र ग्रामीण राजकारणाला नवसंजन देईल.​

५ FAQs

१. महाराष्ट्र ZP निवडणूक कधी?
५ फेब्रुवारी २०२६ ला मतदान, ७ फेब्रुवारीला निकाल. १२ जिल्हे आणि १२५ PS.​

२. कोणत्या जिल्ह्यांत ZP निवडणूक?
रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, पुणे, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर, छत्रपती संभाजीनगर, परभणी, धाराशिव, लातूर.​

३. मतदार यादी कोणती?
१ जुलै २०२५ ची. २.०९ कोटी मतदार, १.०७ कोटी पुरुष, १.०३ कोटी महिला.​

४. विदर्भ का वगळला?
५०% आरक्षण मर्यादा ओलांडली म्हणून. सुप्रीम कोर्ट निर्देशानुसार.​

५. प्रत्येक मतदाराला किती मतदान?
२ मत: एक ZP साठी, एक PS साठी. १,४६२ PS सीट्स.​