माओवादींची सर्वात मोठी शरणागती: दंतेवाडात ६३ ने सोडले हत्यारे, महिलांचा वाटा जास्त का?

दंतेवाडा छत्तीसगढमध्ये ६३ माओवादी शरणागती, त्यापैकी १८ महिला. १.१९ कोटींचे एकूण इनाम, दर्भा, माड डिव्हिजनमधून. पुनर्वसन धोरणाने यश, गडचिरोलीवरही परिणाम अपेक्षित!

छत्तीसगढमध्ये माओवादाला धक्का: ६३ शरणागत, १.१९ कोटी इनाम, गडचिरोलीवर परिणाम?

दंतेवाडात माओवादाची कणा मोडली: ६३ माओवादी शरणागती, १८ महिला

छत्तीसगढच्या दंतेवाडा जिल्ह्यात माओवादाला मोठा धक्का बसला आहे. ६३ माओवादींनी एकत्र येऊन हत्यारे सोडली असून त्यापैकी १८ महिला आहेत. हे माओवादी दर्भा, पश्चिम बस्तर, दक्षिण बस्तर आणि माड डिव्हिजनमधील होते. त्यांच्यावर एकूण १ कोटी १९ लाख रुपयांचे इनाम जाहीर होते. दंतेवाडा एसपी गौरव राय यांच्यासमोर ही शरणागती झाली. ही घटना नक्षलवादाच्या अंतिम टप्प्यातील महत्त्वाची पाऊल आहे.

शरणागत माओवादींचा तपशील आणि इनाम

शरणागत झालेल्या ६३ पैकी ३६ वर एकूण १.१९ कोटींचे इनाम होते:

• ७ माओवादींवर प्रत्येकी ८ लाखांचे इनाम
• ७ वर प्रत्येकी ५ लाख
• ८ वर प्रत्येकी २ लाख
• ११ वर प्रत्येकी १ लाख
  कळहंडी एरिया कमिटीचे सचिव पाखलू उर्फ रायनू यांच्यासह अनेक वरिष्ठ नेते शरणागती घेतली. हे सर्व पोलिसांशी भिडले, आईईडी हल्ले, लढाई, हत्या यात सहभागी होते.

पुना मार्गेम धोरणाचे यश

छत्तीसगढ सरकारचे पुना मार्गेम शरणागती आणि पुनर्वसन धोरण यामुळे हे शरणागत झाले. प्रत्येकी ५०,००० रुपयांची तात्काळ मदत मिळेल. कौशल्य प्रशिक्षण आणि मुख्य प्रवाहात सामील करणे याची खात्री. एसपी गौरव राय म्हणाले, “माओवादी संघटना अंतिम अवस्थेत आहे. उरलेले नेते किंवा ठार होतात किंवा शरण येतात.”

माओवादींचे डिव्हिजन आणि छत्तीसगढतील प्रभावक्षेत्र

शरणागत माओवादी हे खालील डिव्हिजनमधील होते:

• दर्भा डिव्हिजन
• पश्चिम बस्तर डिव्हिजन
• दक्षिण बस्तर डिव्हिजन
• माड डिव्हिजन
  हे छत्तीसगढ आणि ओडिशाच्या सीमेवर सक्रिय होते. कळहंडी एरिया कमिटीचा अंत झाला.

गडचिरोलीवर होणारा परिणाम

गडचिरोली जिल्हा महाराष्ट्र-छत्तीसगढ सीमेवर आहे. दंतेवाडा शरणागतीमुळे गडचिरोलीतील माओवादी कमकुवत होतील. सीआरपीएफ आणि स्थानिक पोलिसांच्या संयुक्त कारवायांमुळे दबाव वाढला. गडचिरोलीतही शरणागती वाढण्याची शक्यता.

२०२५ च्या तुलनेत नक्षल सलोना कमी

२०२५ मध्ये छत्तीसगढमध्ये १,५००+ माओवादी शरणागती घेतले. जानेवारी २०२६ मध्ये:

• दंतेवाडा: ६३
• सुकमा: २९ (१३ जानेवारी)
• इतर जिल्हे: सतत शरणागती
  सरकारने मार्च २०२६ पर्यंत नक्षलवाद संपवण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.

माओवादी शरणागतीचे कारणे

शरणागत माओवादींनी सांगितले:

• संघटनेचा अंतिम टप्पा
• पोलिस दबाव आणि कारवाया
• पुना मार्गेम धोरणाचे प्रोत्साहन
• कौटुंबिक जीवनाची ओढ
• मुख्य प्रवाहात सामील होण्याची इच्छा

पुनर्वसन प्रक्रिया आणि भविष्य

शरणागतांना:

• ५०,००० तात्काळ मदत
• कौशल्य प्रशिक्षण
• नोकरी संधी
• गावी परत जाण्याची सुविधा
• सामाजिक मान्यता

महिलांच्या शरणागतीचे वैशिष्ट्य

१८ महिलांपैकी अनेक वरिष्ठ डिव्हिजनमध्ये होत्या. त्यांना विशेष पुनर्वसन योजना. महिलांमध्ये शरणागती वाढल्याने माओवादी संघटना कमकुवत झाली.

राष्ट्रीय संदर्भ आणि केंद्र सरकार धोरण

केंद्र सरकारने नक्षलवाद संपवण्यासाठी विशेष निधी आणि सीआरपीएफ बटालियन वाढवल्या. गृहमंत्री अमित शाह यांनी मार्च ३१ पर्यंत नक्षलमुक्त भारताचे उद्दिष्ट सांगितले.

गडचिरोली-दंतेवाडा सीमेवरील कारवाया

सीआरपीएफच्या नवीन कॅम्प्स, गोगुंडा क्षेत्रातील कारवाया यामुळे माओवादींचे ठिकाण हादरले. खाण-ओढणीतून माओवादी बाहेर पडत आहेत.

५ मुख्य मुद्दे

• ६३ माओवादी शरणागती (१८ महिला)
• १.१९ कोटींचे एकूण इनाम
• पुना मार्गेम धोरण यशस्वी
• दर्भा, माड डिव्हिजन कमकुवत
• गडचिरोलीवर सकारात्मक परिणाम

माओवादाच्या अंतिम टप्प्यात दंतेवाडा मोठे यश. गडचिरोलीतही शरणागती वाढेल.

५ FAQs

१. दंतेवाडा शरणागतीत किती माओवादी?
६३ (१८ महिला), १.१९ कोटी इनाम.​

२. पुना मार्गेम धोरण काय?
शरणागती आणि पुनर्वसन योजना, ५०,००० मदत.​

३. कोणते डिव्हिजन प्रभावित?
दर्भा, माड, पश्चिम-दक्षिण बस्तर.​

४. गडचिरोलीवर परिणाम?
हो, सीमावर्ती भागातील माओवादी कमकुवत होतील.​

५. नक्षलवाद कधी संपेल?
सरकारचे उद्दिष्ट मार्च २०२६.​