पिंपरी-चिंचवडमध्ये AI आधारित निरीक्षण: CCTV च्या जाळ्यातून गुन्हेगारांना कसे पकडणार?

पिंपरी-चिंचवड पोलिस AI आधारित निरीक्षण प्रणाली सुरू करत आहेत. २,५७० CCTV कॅमेर्‍यांमधील ANPR, RLVD तंत्रज्ञानाने गुन्हेगारी रोखणार. PCMC ICCC मधून नियंत्रण, ३१० घटनांचे निराकरण. नागरिक सुरक्षित!

AI ने पिंपरी-चिंचवड सुरक्षित? नव्या तंत्रज्ञानाने गुन्हे कमी होणार की गोपनीयता धोक्यात?

पिंपरी-चिंचवड पोलिसांचा AI आधारित निरीक्षणाचा मोठा डाव

पुणे महानगरपालिकेच्या पिंपरी-चिंचवड भागात पोलिस विभागाने कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर (AI) आधारित अत्याधुनिक निरीक्षण प्रणाली सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. एकूण २,५७० CCTV कॅमेर्‍यांचे जाळे तयार करून शहराच्या प्रमुख चौक्या, गर्दीच्या ठिकाणी, महत्त्वाच्या संस्थांवर नजर ठेवली जाणार आहे. ही प्रणाली Volksara Techno Solutions Pvt. Ltd. ने Pimpri-Chinchwad Municipal Corporation साठी राबवली असून Nigdi येथील Integrated Command & Control Center (ICCC) मधून २४x७ निरीक्षण होईल.​

AI निरीक्षण प्रणालीचे प्रमुख वैशिष्ट्ये

PCMC Smart City प्रकल्पांतर्गत राबवल्या जाणाऱ्या या प्रणालीत विविध तंत्रज्ञानाचा समावेश आहे:

• फिक्स्ड बॉक्स कॅमेर्‍या: ३६० अंश दृश्य क्षमता
• ANPR (ऑटोमॅटिक नंबर प्लेट रेकग्निशन): वाहन नंबर स्वयंचलित ओळख
• RLVD (रेड लाईट व्हायोलेशन डिटेक्शन): सिग्नल उल्लंघन त्वरित पकड
• PTZ कॅमेर्‍या: पॅन, टिल्ट, झूम क्षमता
• अॅडव्हान्स्ड ॲनालिटिक्स: अनोळखी वस्तू, गर्दी विश्लेषण

६०६ प्रमुख ठिकाणी कॅमेर्‍या बसवले गेले असून यात Sant Nagar Chowk, Vasudeo Balwant Phadke Chowk, Chinchwad Station, Indrayani Nagar, Khandoba Mall Chowk, Tilak Chowk Nigdi, PCMC Ward Offices, रुग्णालये, शाळा यांचा समावेश आहे.

सुरुवातीच्या यशाची आकडेवारी आणि परिणाम

पायलट प्रोजेक्टपासून आतापर्यंत AI प्रणालीने ३१० घटनांचे नोंदवले असून त्यापैकी ३० हून अधिक त्वरित निराकरण झाले आहे. ट्रॅफिक पोलिस दरमहा सरासरी ६,०००-७,००० ई-चालान जारी करत आहेत. अपघात, मारहाणी, चोरी यांसारख्या घटनांमध्ये प्रतिसाद वेळ ७०% ने कमी झाली आहे. Kiranraj Yadav (PCMC Smart City Ltd. संयुक्त CEO) यांनी याबाबत समाधान व्यक्त केले आहे.​

निगडी ICCC मधील नियंत्रण कक्षाची भूमिका

Volksara च्या तज्ज्ञांकडून ICCC मधून संपूर्ण प्रणाली नियंत्रित केली जाते. AI ॲनालिटिक्स सॉफ्टवेअर रिअल-टाईम विश्लेषण करून संशयास्पद हालचाली शोधतो आणि त्वरित पोलिसांना अलर्ट पाठवतो. Saily Lad (Volksara संस्थापक) म्हणाल्या, “ही प्रणाली भविष्यदृष्ट्या महत्त्वाची असून नागरिकांच्या सुरक्षेसाठी क्रांतिकारी आहे.”​

पिंपरी-चिंचवड स्मार्ट सिटी प्रकल्पाचा भाग

Krystal Group च्या सहकार्याने PCMC ने हा प्रकल्प राबवला आहे. पहिल्या टप्प्यात २,५७० कॅमेर्‍या बसवले गेले असून दुसऱ्या टप्प्यात आणखी ७३० कॅमेर्‍या वाढवून ९२५ ठिकाणी संपूर्ण कव्हरेज होईल. हे भारतातील पहिल्यांदा Smart City मध्ये AI निरीक्षण अंमलात आले आहे.​

AI निरीक्षणाचे फायदे आणि आव्हाने

फायदे:

• गुन्हेगारी रोखथाम (crime prevention)
• ट्रॅफिक व्यवस्थापन सुधारणा
• आपत्कालीन प्रतिसाद जलद
• डेटा ॲनालिसिस ने हॉटस्पॉट ओळख

आव्हाने:

• गोपनीयतेची चिंता (privacy concerns)
• डेटा सुरक्षितता
• फार्स ॲलार्म्स कमी करणे
• स्थानिक भाषा सपोर्ट

महाराष्ट्रात AI पोलिसिंगचा विस्तार

पुणे, नागपूर, ठाणे येथेही AI CCTV सुरू आहे. BPRD नुसार AI ने गुन्हे नोंद १५% ने कमी झाले आहेत. पुणे पोलिसांनी १,४००+ कॅमेर्‍यांचे जाळे तयार केले आहे. केंद्र सरकारच्या Safe City प्रकल्पांतर्गत हे विस्तारित होत आहे.​

नागरिकांसाठी काय फायदा?

• रस्ता सुरक्षितता वाढेल
• अपराधांचे प्रमाण कमी
• ट्रॅफिक नियमांचे पालन वाढेल
• आपत्कालीन सेवा जलद मिळेल
• शहर स्वच्छ-सुंदर राहील

भविष्यातील योजना आणि विस्तार

दुसऱ्या टप्प्यात आणखी ७३० कॅमेर्‍या बसवल्या जातील. याशिवाय Face Recognition, Crowd Analytics, Gun Detection सारखी प्रगत वैशिष्ट्ये येणार आहेत. पुणे महानगरपालिकेसोबत एकीकरण होईल.

५ FAQs

१. पिंपरी-चिंचवडमध्ये किती AI कॅमेर्‍या?
२,५७० CCTV कॅमेर्‍या ६०६ ठिकाणी.​

२. कोण कंपनी राबवते?
Volksara Techno Solutions (Krystal Group).

३. ICCC कुठे आहे?
निगडी, PCMC Integrated Command Center.​

४. यशाचे प्रमाण काय?
३१० घटना प्रोसेस, ३०+ निराकरण, ६-७K ई-चालान.​

५. भविष्यात काय?
७३० अतिरिक्त कॅमेर्‍या, Face Recognition.