१६ ऑक्सिजन प्लांट्स ५ वर्ष बंद: अमरावती सरकारच्या निष्काळजीपणाने रुग्ण काय करणार?

अमरावतीत कोविड काळात १६ सरकारी रुग्णालयांत ऑक्सिजन प्लांट्स बसवले, पण ५ वर्षांपासून बंद. सिलेंडर खरेदीवर कोट्यवधींचा खर्च. देखभाल नाही, रुग्णसेवा धोक्यात!

अमरावती ऑक्सिजन प्लांट घोटाळा: कोट्यांचा खर्च, प्लांट बंद, सिलेंडर खरेदीचे सत्य काय?

अमरावतीत १६ ऑक्सिजन प्लांट्स बंद: सिलेंडर खरेदीवर कोट्यवधींचा अपव्यय

महाराष्ट्राच्या अमरावती जिल्ह्यातील १६ सरकारी रुग्णालयांमध्ये कोविड काळात बसवलेले ऑक्सिजन प्लांट्स गेल्या ५ वर्षांपासून बंद पडले आहेत. PM Cares Fund आणि सरकारी निधीतून बसवलेल्या या प्लांट्सची देखभाल न झाल्याने रुग्णालयांना सिलेंडर खरेदीवर कोट्यवधींचा खर्च करावा लागला आहे. ही बाब आरोग्य व्यवस्थेतील गंभीर निष्काळजी दाखवते.

कोविड काळातील ऑक्सिजन प्लांट्सची स्थिती

२०२०-२१ च्या कोविड महामारीत केंद्र आणि राज्य सरकारने PM Cares Fund, MLA LAD Fund अंतर्गत अमरावती जिल्ह्यातील १६ रुग्णालयांमध्ये PSA (Pressure Swing Adsorption) ऑक्सिजन प्लांट्स बसवले. प्रत्येक प्लांटची किंमत ५० लाख ते २.५ कोटी रुपये होती. पण आज एकही प्लांट काम करत नाही. राजस्थान, दिल्लीसारख्या राज्यांतही असेच ६६+ प्लांट्स बंद पडले आहेत.

अमरावतीतील बंद पडलेल्या प्लांट्सची यादी

अमरावती जिल्ह्यातील प्रमुख रुग्णालयांत बसवलेले प्लांट्स:

• जिला सरकारी रुग्णालय, अमरावती
• सुभाष रोड रुग्णालय
• मुरंजा उपजिल्हा रुग्णालय
• मोर्शी, तिफूर, धामणगांव तालुका रुग्णालये
• इतर PHC आणि ग्रामीण रुग्णालये

प्रत्येकी सरासरी १ कोटी खर्च, एकूण १६ कोटींचा गुंतवणूक.​

सिलेंडर खरेदीवर कोट्यवधींचा खर्च

प्लांट्स बंद पडल्याने रुग्णालयांना बाहेरून सिलेंडर खरेदी करावे लागतात:

• दररोज ५००-१००० सिलेंडर गरज
• एक सिलेंडर ₹२०००-३०००
• महिन्याला ₹३०-५० लाख खर्च
• वर्षाला कोट्यवधींचा अपव्यय

PM Cares चे प्लांट्सही बंद पडले. दिल्ली MCD च्या २ प्लांट्सवर ८८ लाख खर्च.​

देखभाल न झाल्याची कारणं

• प्रशिक्षित कर्मचारी नाहीत
• वीजपुरवठा, जनरेटर समस्या
• स्पेअर पार्ट्स उपलब्ध नाही
• कॉन्ट्रॅक्टर्स गायब
• वार्षिक देखभाल अनुबंध नाही

राजस्थान SMS रुग्णालयात ११ पैकी ९ प्लांट्स बंद. JK Lon रुग्णालयात २.५ कोटीचा प्लांट बंद.​

आरोग्य विभागाची भूमिका

अमरावती जिल्हा आरोग्य अधिकारी म्हणाले, “कॉन्ट्रॅक्टर्सशी बोलतोय, लवकर चालू करू.” पण गेल्या ५ वर्षांत काहीच झालं नाही. केंद्र सरकारने PSA प्लांट्सची यादी मागवली, पण अमरावतीत ०% कार्यरत. DRDO चे ५०० प्लांट्सही अनेक ठिकाणी बंद.​

कोविड पुन्हा आलं तर?

नव्या कोविड व्हेरिएंट्सच्या पार्श्वभूमीवर ऑक्सिजन पुरवठा धोक्यात. महाराष्ट्र सरकारने नवीन ऑक्सिजन युनिट्ससाठी प्रोत्साहन दिलं, पण जुने प्लांट्स बंद.​

इतर राज्यांतील परिस्थिती

• राजस्थान: १४५ पैकी ६६ प्लांट्स बंद
• दिल्ली MCD: २ PM Cares प्लांट्स बंद
• उत्तर प्रदेश: १४ पैकी ० कार्यरत
• देशभर ३३% प्लांट्स बंद

उपाय आणि शिफारशी

• तात्काळ देखभाल अनुबंध
• प्रशिक्षित ऑपरेटर नेमा
• नियमित ऑडिट
• स्पेअर पार्ट्स स्टॉक
• ऊर्जा बॅकअप

नागरिकांसाठी जागरूकता

रुग्णालय प्रशासनाने पारदर्शकता ठेवावी. RTI द्वारे माहिती घ्यावी. स्थानिक आमदारांनी लक्ष द्यावे.

५ FAQs

१. अमरावतीत किती ऑक्सिजन प्लांट्स बंद?
१६ पैकी सर्व, ५ वर्षांपासून.​

२. किती खर्च झाला?
प्रत्येकी १ कोटी, एकूण १६ कोटी.​

३. सिलेंडर खरेदी किती?
महिन्याला कोट्यवधींचा अपव्यय.​

४. कारण काय?
देखभाल नाही, कॉन्ट्रॅक्टर्स गायब.​

५. काय करायला हवं?
तात्काळ देखभाल, कर्मचारी नेमा.