संगवीत पाणी संकट का? PCMC च्या पाइपलाइन फुटल्याने लाखो लिटर वाया, कोण जबाबदार?

पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेच्या संगवी भागात पाणीपुरवठा विस्कळीत झाला. लोखंड पाइपलाइन फुटून लाखो लिटर पाणी वाया, नागरिक त्रस्त. दुरुस्तीचे काम सुरू पण टँकरवर अवलंबून. हे संकट कधी संपेल? सविस्तर बातमी वाचा

पिंपरी-चिंचवडमध्ये पाणी गळतीचा भयंकर खेळ? Sangvi त्रस्त, दुरुस्ती कधी होणार?

संगवीत पाणी संकट: पाइपलाइन फुटल्याने पुरवठा विस्कळीत, नागरिक त्रस्त!

पिंपरी-चिंचवड ही महाराष्ट्रातील वेगाने वाढणारी शहरी वस्ती. इथे लाखो लोक राहतात, कारखाने चालतात, पण पाण्याचा प्रश्न नेहमीच डोकेदुखी. विशेषतः संगवी भागात आता गंभीर पाणी संकट कोलमडले आहे. ३० जानेवारी २०२६ रोजी लोकमतने वृत्त दिले की, संगवीतील मुख्य लोखंड पाइपलाइन फुटली असल्याने पाणीपुरवठा पूर्णपणे खंडित झाला. लाखो लिटर शुद्ध पाणी रस्त्यावर वाहून गेले, आणि नागरिकांना टँकरची वाट पाहावी लागतेय.​

हे केवळ एका दिवसाचे नाही. पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) च्या पाणीपुरवठा विभागाने सांगितले की, निगडी जलशुद्धीकरण केंद्र ते संगवीपर्यंतच्या ७०० मिमी व्यासाच्या लोखंड पाइपलाइनमध्ये गळती आली. दुरुस्तीसाठी २४ तास लागतील, पण त्याच्याही जास्त वेळ लागला. संगवी, नवी संगवी, खराळवाडी, गांधीनगरसह १० हून अधिक वॉर्ड प्रभावित.

कारवाईची सुरुवात कशी झाली?
PCMC चे पाणीपुरवठा इंजिनीअर शेखर बागल यांनी सांगितले, “सकाळी १० वाजता गळतीची माहिती मिळाली. ताबडतोब पथक पाठवले, पण दाब कमी झाल्याने शोध लागला उशिरा.” पाइप वय २० वर्षे, जुनाट झालेली. गेल्या आठवड्यात रावेतमध्येही अशीच गळती (२६ जानेवारी), ती दुरुस्त झाली पण आता संगवीत पुन्हा. लाखो लिटर पाणी वाया, जे १०,००० कुटुंबांना पुरेल.

प्रभावित भाग आणि लोकांचा त्रास

• संगवी (जुनी आणि नवी): नळ कोरडे, स्वयंपाक, आंघोळ थांबली.
• खराळवाडी-गांधीनगर: महिलांना टँकरवर वणवण.
• थेरगाव, काळेवाडी: कमी दाब, टाक्या न भरता.

नागरिक म्हणतात, “गेल्या दोन दिवसांपासून पाण्यासाठी पायपीट. मुलांना शाळेत पाठवायला पाणी नाही.” सोशल मीडिया वर व्हायरल व्हिडिओ, नाराजी. PCMC ने ५० टँकर सोडले, पण पुरेसे नाहीत. एक टँकर १०,००० लिटर, १०० कुटुंबांना पुरतो.

PCMC ची पाणीपुरवठा व्यवस्था: किती कमकुवत?
PCMC क्षेत्र १८० मिलियन लिटर प्रतिदिन (MLD) पुरवठा करते. मुख्य स्रोत: भामा असखेड धरण (१२० MLD), पावणा धरण (४० MLD), भंडारदरा (२० MLD). निगडी आणि दिघी शुद्धीकरण केंद्र. पण समस्या:

• जुनाट पाइप्स: ४०% लोखंड, गळती २०%.
• लोकसंख्या वाढ: २०२६ मध्ये २५ लाख लोक, २०१५ च्या तुलनेत ५०% जास्त.
• औद्योगिक मागणी: MIDC मध्ये ३०% पाणी.

२०२५ मध्ये ३७ असे मोठे ब्रेक, १० लाख लिटर वाया दररोज सरासरी.

महाराष्ट्रातील शहरी पाणी संकटाची हिस्ट्री
पुणे महानगरात दरवर्षी उन्हाळ्यात संकट. २०२५ मध्ये पुणे PMC ला ६५ टँकर लागले. पिंपरीत २०२४ ऑक्टोबरमध्ये पाइप फुट, चिंचवडमध्ये नोव्हेंबर. नाशिक, औरंगाबादेतही. जलशक्ती विभाग सांगतो, ४०% पाणी गळती देशात. महाराष्ट्रात ७० शहरांमध्ये तीव्र संकट.​​

गळतीचे कारणे: तांत्रिक आणि मानवी चूक

• जुनाट इन्फ्रा: लोखंड पाइप ३० वर्षे टिकत नाही, गंज होतो.
• दाब जास्त: पंप वेगळे.
• बेकायदा कनेक्शन: बिल्डर, नागरिक चोरी.
• हवामान: थंडीत पाइप तडे जातात.

उपाय: HDPE प्लॅस्टिक पाइप्स लावा, SCADA सिस्टम (१०० कोटी खर्च).​

नागरिकांसाठी टिप्स: संकटात कसे वाचावे?

• रेनवॉटर हार्वेस्टिंग: ३०% बचत.
• कमी फ्लो नोझल: २०% कमी वापर.
• टाकी साफ ठेवा, गळती तपासा.
• टँकर: PCMC हेल्पलाइन ०२०-२७३१००० वर कॉल.

५ प्रश्नोत्तरे (FAQs)

१. संगवी पाणी संकटाचे मुख्य कारण काय?
लोखंड पाइपलाइन फुटली, जुनाट इन्फ्रा आणि दाबामुळे. लाखो लिटर वाया.​

२. कोणते भाग प्रभावित?
संगवी, नवी संगवी, खराळवाडी, गांधीनगर, थेरगाव. कमी दाब किंवा नो सप्लाय.​

३. PCMC कडून टँकर मिळतील का?
होय, ५०+ टँकर, हेल्पलाइन ०२०-२७३१००० वर कॉल. पण विलंब होतो.​

४. पाणी बचतीसाठी काय करावे?
कमी वापर, रेन हार्वेस्ट, गळती तपासा. दररोज १३५ लिटर प्रति व्यक्ती मर्यादा.​

५. भविष्यात संकट टाळता येईल का?
HDPE पाइप, नवीन धरणे, SCADA ने. २०२७ पर्यंत सुधारणा अपेक्षित.