जिल्हा परिषद सरपंच निवडणूक उद्या: पुण्यात कोण जिंकेल, भाजप की राष्ट्रवादी?

पुणे जिल्हा परिषद व पंचायत समिती पदाधिकारी निवडणुकीचं मतदान उद्या (७ फेब्रुवारी). अजित पवारांच्या निधनानं वेळापत्रक बदललं, ७३१ ZP व १४६२ PS सदस्यांची निवड. पक्षीय रणनीती, आरक्षण सोडत व अपेक्षित निकालांची सविस्तर माहिती वाचा.

उद्या पुणे ZP-PS सरपंच मतदान: आरक्षण जिंकून घेणाऱ्या पक्षांची यादी काय?

पुणे जिल्हा परिषद व पंचायत समिती पदाधिकारी निवडणूक: उद्याचं मतदान आणि राजकीय रंगमंच

पुणे जिल्हा परिषदेच्या (ZP) आणि पंचायत समितीच्या (PS) पदाधिकारी निवडणुकीला आता अंतिम टप्पा आलाय. उद्या ७ फेब्रुवारी रोजी पुणे जिल्ह्यातील जिल्हा परिषदेच्या पदाधिकाऱ्यांसाठी आणि पंचायत समितीच्या सरपंचांसाठी मतदान होणार आहे. ही निवडणूक ही जिल्हा परिषद निवडणुकीचा दुसरा टप्पा आहे, ज्यात प्रथम सदस्यांची निवड झाली आहे आणि आता ते पदाधिकारी निवडणार आहेत. पुणे जिल्हा परिषदेत ७३१ सदस्यांची निवड झाली आहे आणि आता सरपंच, उपसरपंच अशा पदांसाठी मतदान होईल. ही निवडणूक महाराष्ट्र राज्य निवडणूक आयोगाने (SEC) जाहीर केली असून, अजित पवारांच्या अकस्मात निधनामुळे वेळापत्रकात बदल झाले आहेत.

महाराष्ट्रात एकूण १२ जिल्हा परिषद आणि १२५ पंचायत समित्यांच्या निवडणुका सुरू आहेत. पुणे, सातारा, सांगली, सोलापूर, कोल्हापूर, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, छत्रपती संभाजी नगर, परभणी, धाराशिव आणि लातूर या जिल्ह्यांमध्ये ही निवडणूक होत आहे. पुणे जिल्ह्यातील ही निवडणूक विशेष महत्त्वाची आहे, कारण पुणे हे महाराष्ट्राचे विकासकेंद्र आहे आणि ग्रामीण भागात राजकीय शक्तीचे संतुलन ठरते. उद्या सकाळी ७.३० ते संध्याकाळी ५.३० पर्यंत मतदान होईल आणि ९ फेब्रुवारीला निकाल जाहीर होईल.

अजित पवारांच्या निधनामुळे निवडणूक वेळापत्रकात बदल

महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार २८ जानेवारीला अकस्मात निधन पावले, त्यानंतर राज्यात ३ दिवसांचा शोक कालावधी जाहीर झाला. यामुळे मूळतः ५ फेब्रुवारीला होणारं मतदान ७ फेब्रुवारीला ढकललं गेलं. राज्य निवडणूक आयोगाने ३१ जानेवारीला सुधारित सूचना जारी केली. प्रचार ५ फेब्रुवारी रात्री १० पर्यंत सुरू राहील आणि निकालानंतर लगेच आचारसंहिता उठेल. सर्वोच्च न्यायालयाने ३१ जानेवारी २०२६ पर्यंत निवडणुका पूर्ण करण्याचा आदेश दिला होता, तो पाळण्यात आला आहे. ही निवडणूक ओबीसी आरक्षणाच्या न्यायालयीन प्रकरणांमुळे उशिरा झाली.​

पुणे जिल्हा परिषद निवडणुकीची पार्श्वभूमी आणि आरक्षण सोडत

पुणे जिल्हा परिषद निवडणुकीची प्रक्रिया ऑक्टोबर २०२५ पासून सुरू झाली. जिल्हाधिकारी जितेंद्र डुडी यांच्या अध्यक्षतेखाली १३ ऑक्टोबरला आरक्षण सोडत झाली. जिल्हा परिषदेत ७३१ सदस्य पदांसाठी आरक्षण ठरवलं गेलं. पंचायत समित्यांमध्येही तालुकानिहाय सोडत झाली. पुणे जिल्ह्यात १५ पंचायत समित्या आहेत – जुन्नर, आंबेगाव, शिरूर, खेड, मावळ, मुळशी, हवेली, दौंड, पुरंदर, वेल्हे, भोर, बाराेमटी, इंदापूर इत्यादी. एकूण १,४६२ पंचायत समिती सदस्यांची निवड झाली आहे. आरक्षणात महिलांसाठी ५०% जागा राखीव आहेत आणि ओबीसी, SC/ST साठीही योग्य प्रमाणात जागा.

निवडणूक प्रक्रिया: नामांकनापासून मतदानापर्यंत

निवडणूक कार्यक्रम १३ जानेवारीला जाहीर झाला. नामांकन २२–२४ जानेवारी, उमेदवारी मागे घेणं २७ जानेवारी आणि अंतिम यादी त्याच दिवशी जाहीर झाली. प्रत्येक मतदाराला ZP साठी १ मत आणि PS साठी १ मत द्यायचं आहे. ज्येष्ठ नागरिक, अपंग, गर्भवती महिलांना प्राधान्य मिळेल. जिल्हाधिकारी आणि उपजिल्हाधिकारी निवडणूक अधिकारी आहेत. पुणे जिल्ह्यातील मतदारसंख्या मोठी आहे आणि ग्रामीण भागात मतदानाची टक्केवारी नेहमीच चांगली राहते.

पुणे जिल्ह्यातील प्रमुख राजकीय पक्ष आणि अपेक्षित रणनीती

पुणे जिल्हा परिषद निवडणुकीत महायुती (भाजप, महायुती, अजित गट राष्ट्रवादी) आणि महाविकास आघाडी (काँग्रेस, शरद पवार गट NCP, शिवसेना UBT) यांच्यात थेट लढत आहे. अजित पवारांच्या निधनामुळे राष्ट्रवादीत (अजित गट) शोक आहे, पण ते महायुतीत आहेत. भाजपकडे पुणे ग्रामीण भागात मजबूत पकड आहे, विशेषतः हवेली, मावळ, बाराेमटी. राष्ट्रवादीचा प्रभाव पुरंदर, दौंड, इंदापूरमध्ये आहे. शरद पवार गटाने काही ठिकाणी उमेदवार दिले आहेत.​

अजित पवारांनी निवडणूक प्रचारात ४ सभा घेतल्या होत्या, विशेषतः बाराेमटीत. त्यांच्या निधनानंतर सूनetra पवार किंवा इतर नेत्यांनी जबाबदारी घेतली. भाजपचे मुरलीधर मोहोळ, लक्ष्मण जगताप यांचा प्रभाव. ZP अध्यक्षपदासाठी आरक्षणानुसार पक्षीय गणिते ठरतील. महिलांसाठी जागा जास्त असल्याने महिला उमेदवारांची लढत महत्त्वाची.​​

पुणे ZP ची राजकीय महत्त्व आणि विकासाचे मुद्दे

जिल्हा परिषद ही ग्रामीण विकासाची प्रमुख संस्था आहे. ZP कडून रस्ते, पाणी, शाळा, आरोग्य, कृषी विकासाचे कामे होतात. पुणे जिल्ह्यातील ZP ची वार्षिक बजेट कोट्यवधी आहे. PS स्तरावर तालुका विकासाचे कामे करतात. ही निवडणूक म्हणजे ग्रामीण मतदारांची आवाज आहे. प्रमुख मुद्दे – पाणीटंचाई, रस्ते खराब, शाळा सुधारणा, शेतीसाठी अनुदान, महिला सुरक्षा. पक्ष विकासाच्या आश्वासनांवर प्रचार करत आहेत.​

पुणे जिल्ह्यातील १५ पंचायत समित्यांमध्ये बाराेमटी, हवेली, मुळशी सारख्या मोठ्या PS आहेत. तिथे मतदारसंख्या जास्त. ग्रामीण भागात जातीय गणितंही महत्त्वाची. OBC, मराठा मतदार निर्णायक. अजित पवारांच्या निधनामुळे राष्ट्रवादी मतदार भावनिक झाले असतील.​

आरक्षण सोडत आणि महिलांचा वाटा

पुणे ZP मध्ये आरक्षण सोडतीनुसार सामान्य, SC/ST, OBC साठी जागा ठरल्या. महिलांसाठी ५०% राखीव. PS मध्येही तेच पॅटर्न. हे आरक्षण पक्षांना उमेदवार निवडण्यात मदत करतं. भाजपने आरक्षणानुसार मजबूत उमेदवार दिले आहेत. राष्ट्रवादीनेही चांगली तयारी. निकालानंतर ZP अध्यक्षपद कोणाकडे जाईल हे गणितावर अवलंबून.​

मतदानाची तयारी आणि अपेक्षित टक्केवारी

उद्या पुणे जिल्हाभरात शांततेत मतदान होण्यासाठी जिल्हाधिकारी, पोलीस प्रशासन तयारीत आहे. मतदान केंद्रांवर EVM, VVPAT चेक झाले. प्रवास करणाऱ्या मतदारांसाठी विशेष व्यवस्था. अपेक्षित मतदान टक्केवारी ६५–७०%. ग्रामीण भागात उत्साह आहे. निकाल ९ फेब्रुवारीला, त्यानंतर सरपंच निवड.

राजकीय विश्लेषकांचे मत आणि अपेक्षित निकाल

विश्लेषक म्हणतात, महायुतीकडे बहुमत आहे. भाजपला ZP अध्यक्षपद मिळू शकतं. राष्ट्रवादी PS मध्ये मजबूत. शरद पवार गट काही जागा जिंकू शकतो. अजित पवारांच्या निधनामुळे भावनिक मतं राष्ट्रवादीकडे. पण महायुतीची एकजूट फायदेशीर. निकालानंतर गठबंधन राजकारण होईल. ही निवडणूक विधानसभा निवडणुकीचं संकेत देईल.​​

पुणे ZP च्या निवडणुकीचा ग्रामीण विकासावर परिणाम

ZP/PS निवडणूक जिंकणाऱ्या पदाधिकाऱ्यांमुळे पुढील ५ वर्षांत ग्रामीण विकासाचे निर्णय होतील. पाणी योजना, रस्ते बांधकाम, शाळा इमारती, आरोग्य केंद्रं – या सगळ्यांसाठी निधी वाटप करतील. पुणे जिल्ह्यातील वेगवान शहरीकरणामुळे ग्रामीण भागाकडे दुर्लक्ष होतं, ही निवडणूक त्यावर प्रकाश टाकेल.​

निवडणूक प्रक्रियेची पारदर्शकता आणि न्यायालयीन पार्श्वभूमी

ओबीसी आरक्षणामुळे निवडणूक रखडली होती. सर्वोच्च न्यायालयाने ५०% पेक्षा कमी आरक्षण असलेल्या जिल्ह्यांत निवडणूक घेण्याची मुभा दिली. पुणे ZP त्या यादीत आहे. SEC ने पारदर्शक प्रक्रिया राखली. EVM चा वापर, VVPAT, CCTV यामुळे विश्वास वाढला.​

उद्या होणाऱ्या मतदानाची अपडेट्स आणि निकालाची उत्सुकता

उद्या पुणे जिल्ह्यातील प्रत्येक तालुक्यात राजकीय नेते, कार्यकर्ते मतदान केंद्रांवर पोहोचतील. निकाल ९ फेब्रुवारीला जाहीर होईल आणि सरपंच निवड होईल. ही निवडणूक पुणे ग्रामीण राजकारणाला नवं वळण देईल. ग्रामीण मतदारांनी आपला हक्क पाळावा.

५ FAQs

१. प्रश्न: पुणे जिल्हा परिषद पदाधिकारी मतदान कधी होणार?
उत्तर: उद्या ७ फेब्रुवारी रोजी सकाळी ७.३० ते संध्याकाळी ५.३० पर्यंत पुणे ZP आणि PS पदाधिकारी मतदान होईल. निकाल ९ फेब्रुवारीला.​

२. प्रश्न: अजित पवारांच्या निधनामुळे काय बदल झाले?
उत्तर: मूळतः ५ फेब्रुवारीला होणारं मतदान ७ वर ढकललं गेलं, कारण २८ जानेवारी ते ३० पर्यंत शोक कालावधी होता.​

३. प्रश्न: पुणे ZP मध्ये किती सदस्य आणि PS किती?
उत्तर: ZP मध्ये ७३१ सदस्य आणि १२५ PS मध्ये १,४६२ सदस्यांची निवड झाली आहे. आता पदाधिकारी निवड होईल.​

४. प्रश्न: कोणते जिल्हे या निवडणुकीत आहेत?
उत्तर: पुणे, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, छत्रपती संभाजी नगर, परभणी, धाराशिव, लातूर.

५. प्रश्न: आरक्षण कसं ठरलं?
उत्तर: १३ ऑक्टोबर २०२५ ला सोडत झाली. महिलांसाठी ५०%, SC/ST/OBC साठी योग्य प्रमाणात जागा राखीव.