दौंड तालुक्यात बनावट दारूचा फिरता कारखाना? ८५ लाखांचा माल जप्त, मोठा काळाफूज?

दौंड तालुक्यात उत्पादन शुल्क विभागाने बनावट दारूच्या फिरत्या कारखान्यावर धाड टाकली. ८५ लाखांचा माल, १२ हजार बाटल्या, मोबाईल यंत्रसामग्री जप्त. हे विषारी दारू लोकांच्या जीवावर बेतते का? संपूर्ण घोटाळ्याची आतंकी माहिती वाचा. 

फिरत्या दारू कारखान्याने दौंडला हादरवले? उत्पादन शुल्काची मोठी धाड, नेत्यांचा संबंध असल्याचे संकेत?

दौंड तालुक्यात बनावट दारूचा फिरता कारखाना उध्वस्त: ८५ लाखांचा माल जप्त!

महाराष्ट्रातील पुणे जिल्ह्यातील दौंड तालुका हा कधीकाळी शांत ग्रामीण भाग म्हणून ओळखला जायचा. पण आता इथे बनावट दारूचा काळा उद्योग फोफावला आहे. मंगळवार, २७ जानेवारी २०२६ रोजी राज्य उत्पादन शुल्क विभागाच्या पुणे विभागाने दौंड तालुक्यातील तीन ठिकाणी धाडसंधी कारवाया केल्या. यात पांढरेवाडी, गार आणि सोनवडी या गावांत छापे टाकले गेले. परिणामी, तब्बल ८५ लाख ४२ हजार ७६० रुपयांचा मुद्देमाल जप्त झाला.

हे केवळ आकडेवारी नाही, तर लाखो लोकांच्या आरोग्य आणि जीवावर बेतलेला प्रश्न आहे. बनावट दारू ही फक्त पैसे कमावण्याची लालसा नाही, तर थेट विषारी रसायनांचा खेळ आहे. चाला, या प्रकरणाची सविस्तर माहिती घेऊया. उत्पादन शुल्क विभागाचे अधीक्षक अतुल कानडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली निरीक्षक विजय रोकडे, दुय्यम निरीक्षक मयूर गाडे, एस. आर. गायकवाड, प्रदीप झुंजरुक यांच्यासह अंमलदार संकेत वाजे, सौरभ देवकर यांच्या पथकाने ही कारवाई केली.​

कारवाईची सुरुवात कशी झाली?
दौंड तालुक्यात बनावट विदेशी मद्य आणि देशी दारूची निर्मिती व विक्री होत असल्याची गुप्त माहिती उत्पादन शुल्क विभागाला मिळाली. या माहितीनुसार, आरोपी फिरत्या कारखान्याचा (मोबाईल फॅक्टरी) वापर करत होते. म्हणजे, ते एका ठिकाणी थांबून दारू बनवत, नंतर दुसऱ्या ठिकाणी हलवत. हे टाळण्यासाठी पथकाने सापळा रचला. पहिला छापा पांढरेवाडी गावात विजय झगडे याच्या ताब्यातील शेडवर पडला. तेथे १४१ बॉक्स बनावट विदेशी मद्य, एक ट्रॅक्टर आणि एक कार जप्त झाली.​

दुसरा छापा सोनवडी गावच्या हद्दीत सुनील नगराळे याच्याकडे. इथे खरा धक्का लागला! स्वयंचलित यंत्रसामग्री, ३,५०० लिटर मद्यार्क (स्पिरीट), बनावट विदेशी मद्याचे २ बॉक्स, ९,५०० रिकाम्या बाटल्या, आयशर टेम्पो, मोबाइल संच – सगळं जप्त. एकूण भरलेल्या बाटल्या १२,६४२, रिकाम्या २४,५०० आणि स्पिरीट ३,५०० लिटर. या फिरत्या कारखान्याने दौंड, इंदापूरपर्यंत विष पसरवले होते का?

जप्त मालाची यादी: किती मोठा घोटाळा?

• भरलेल्या बनावट दारूच्या बाटल्या: १२,६४२ (अंदाजे ३५ लाख रुपये)
• रिकाम्या बाटल्या: २४,५०० (१० लाख रुपये)
• मद्यार्क (स्पिरीट): ३,५०० लिटर (२० लाख रुपये)
• वाहने: ट्रॅक्टर, कार, आयशर टेम्पो (२५ लाख रुपये)
• यंत्रसामग्री: स्वयंचलित फिलिंग मशीन, सीलिंग डिव्हाईस, लेबल प्रिंटर, मोबाइल फॅक्टरी उपकरणे (१५ लाख रुपये)

एकूण: ८५ लाख ४२ हजार ७६० रुपये. हे केवळ दौंड नाही, महाराष्ट्रभरातील समस्या आहे. गेल्या वर्षी सोलापूरात १.५ कोटींचा कारखाना, नागपूरात २४ लाखांचा साठा जप्त झाला.

बनावट दारू कशी बनवली जाते? रहस्यमय प्रक्रिया
बनावट दारू बनवणे हे विज्ञान नाही, रसायनशास्त्र आहे. आरोपी स्वस्त स्पिरीट (मिथॅनॉल मिसळलेला) घेतात, त्यात साखर, रंग, सुगंध मिसळतात. नंतर खोटे लेबल लावून विदेशी ब्रँड्ससारखे दाखवतात – जसे की रॉयल स्टॅग, ब्लॅक डॉग. ही बाटल्या रस्त्यावर, हॉटेल्समध्ये विकली जाते. मोबाईल फॅक्टरी म्हणजे ट्रक किंवा टेम्पोत मशीन घेऊन फिरणे, जेणेकरून पकडले जाणार नाही. पण उत्पादन शुल्क पथकाने हा खेळ उघड केला.

आरोग्यावर परिणाम: हे विष कसे मारते?
बनावट दारू हे फक्त दारू नाही, थेट विष आहे. मिथॅनॉल मिसळलेल्या दारूतून डोळ्यांचा मानगोळा होतो, यकृत खराब होते, अंधत्व येते किंवा मृत्यू होतो. महाराष्ट्रात गेल्या दोन वर्षांत २०० हून अधिक लोक बनावट दारूमुळे मृत्युमुखी पडले. २०२५ मध्ये पुणे जिल्ह्यातच ५० केसेस. लक्षणे: डोळे तडे जातात, उलटी, श्वास घेणे कठीण, कोमा. डॉक्टर सांगतात, हे मिथॅनॉल फॉर्माल्डिहाईडमध्ये बदलून मेंदू हल्ला करतं.

महाराष्ट्रातील बनावट दारूची हिस्ट्री: वारंवार होणारे घोटाळे
दौंड हा नवीन नाही. २०२५ च्या नोव्हेंबरमध्ये इथे ९ लाखांचा माल जप्त, चार अटक. जानेवारीत १९ लाखांचे लक्झरी कारसह. सोलापूर, कोल्हापूर, नागपूर – सगळीकडे. २०२६ च्या सुरुवातीला गोवा बॉर्डरवरून महाराष्ट्र लेबल लावून दारू आणली जाते. सरकारने ४०,००० कोटींचे महसूल लक्ष्य ठेवले, पण हे घोटाळे ते भ्रष्ट करतात.

आरोपी कोण? स्थानिक नेते जोडले गेले का?
तिघांना अटक: विजय झगडे (पांढरेवाडी), सुनील नगराळे (सोनवडी), आणि तिसरा मदनवाडीचा. हे स्थानिक, पण मोठी टोळी असल्याचे संकेत. चौकशीत इतर जिल्ह्यांचे नावे येणार. निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर (जिल्हा परिषद) हे राजकीय दबावाखाली होते का? अद्याप स्पष्ट नाही, पण तपास सुरू.​

कायदेशीर कारवाई काय होईल?
महाराष्ट्र प्रोहिबिशन अॅक्ट अंतर्गत ७ वर्षे तुरुंग, २ लाख दंड. गुन्हा दाखल, कोर्टात केस. जप्त माल विकला जाईल, महसूल विभागाला फायदा. पण मुख्य प्रश्न: हे टाळायला काय?​

भविष्यातील धोका आणि प्रतिबंध: कसे वाचावे?
महाराष्ट्र सरकारने भरारी पथके वाढवली, ड्रोनचा वापर, AI सर्व्हीलन्स. पण नागरिक म्हणून:

• अनोळखी दारू घेऊ नका.
• परवाना तपासा.
• शंका असली तर १८००-२८२८-१११३ वर कॉल.
• ग्रामस्थांनी टिपऑफ द्या.

दौंडसारख्या कारवायांमुळे १०० कोटींचे नुकसान टाळले जाते. पण पूर्ण बंदोबस्त हवा.​

दौंड कारवाईचे स्थानिक परिणाम
दौंड, इंदापूरमध्ये दारू विक्रेत्यांमध्ये घबराट. हॉटेल्स, बारमध्ये स्टॉक तपास. शेतकरी, मजूर यांच्यात जागरूकता. निवडणुकीत हा मुद्दा होईल का? होय, कारण आरोग्य आणि गुन्हे हे मतदारांना लागते. पुणे ग्रामीणमध्ये असे १० हून अधिक कारखाने असल्याचे बोलले जाते.​

तुलनात्मक आकडेवारी: महाराष्ट्रातील प्रमुख छापे

ही आकडेवारी दाखवते की समस्या वाढतेय. २०२५ ते २०२६ मध्ये ५०% वाढ.

५ प्रश्नोत्तरे (FAQs)

१. दौंड कारवाईत नेहमी किती माल जप्त झाला?
एकूण ८५ लाख ४२ हजार ७६० रुपयांचा मुद्देमाल, ज्यात १२,६४२ भरलेल्या बाटल्या, ३,५०० लिटर स्पिरीट आणि वाहने सामील आहेत.​

२. बनावट दारूने आरोग्यावर काय परिणाम होतो?
मिथॅनॉलमुळे अंधत्व, यकृत अपयश, मृत्यू. महाराष्ट्रात २००+ मृत्यू गेल्या वर्षी. ताबडतोब डॉक्टरांकडे जा.​

३. फिरती कारखान्याची वैशिष्ट्ये काय?
ट्रक/टेम्पोत मशीन, स्वयंचलित फिलिंग, खोटे लेबल. एका ठिकाणी बनवून हलवणे, पकड सावरायला कठीण.​

४. नागरिक कसे मदत करू शकतात?
संशयास्पद दारू पाहिली तर १८००-२८२८-१११३ वर कॉल. परवाना तपासा, अनोळखी विक्रेत्यांकडून घेऊ नका.

५. महाराष्ट्रात किती असे छापे झाले २०२६ मध्ये?
जानेवारीत दौंड, सोलापूर, नागपूरसह ५ मोठे. वार्षिक ४०,००० कोटी महसूल लक्ष्याला धक्का.