ओडिशाच्या बौधमध्ये 10 दिवस चाललेली भारताची सर्वात मोठी आयकर रेड — 36 मशीन व ₹352 कोटी रोख सापडण्यामागची कथा तत्काळ आणि सखोल.
**36 Machines, 10 Days, ₹352 Crore –
Inside India’s Biggest Tax Raid Ever**
कधी-कधी सत्य, कल्पनापेक्षा अधिक रोचक असते — आणि २०२३ मध्ये भारताने बघितलेली एक सत्य-घटना याचाचे उत्तम उदाहरण आहे.
या घटना मध्ये ₹352 कोटींची रोख रक्कम, 36 गनती मशीन, 10 दिवसांचं तांत्रिक आणि टीम मेळाचं ऑपरेशन, आणि मागे आवाज कमी पण परिणाम प्रचंड होता — यामुळे भारताची इतिहासातील सर्वात मोठी आयकर छापेमारी झाली.
हे Raid Movie सारखं नाही — हे खरं, मोठ्या प्रमाणाचं कायदेशीर काम होतं.
काय घडले? Raid ची संपूर्ण कथा
२०२३ मध्ये ओडिशा राज्यातल्या बौध डिस्टिलरीज प्राइवेट लिमिटेड या कंपनीच्या विविध ठिकाणांवर आयकर विभागाने raid सुरू केला. या raid मध्ये इतकी रोख रक्कम सापडली की ती ₹352 कोटी पर्यंत पोहोचली — आणि ही रक्कम इतकी मोठी होती की नोट गिणण्याचं काम सामान्य प्रक्रियेत संपवता येत नव्हतं.
त्यामुळे एक साधं raid operation इतकं विशाल आणि अविश्वसनीय ठरलं की 36 नोट गिनण्यासाठी मशीन ठेवावी लागली, आणि रोज बँकेच्या कर्मचार्यांची मदत घेऊन नोटांचे tally करावे लागले.
ही प्रक्रिया 10 दिवस लागातार आणि सावध पद्धतीने चालली, आणि अखेरीस यशस्वी झाली.
36 मशीन: इतकी नोट का गिणावी लागली?
₹352 कोटी इतकी रोख रक्कम हातात आली — तर ती फक्त पाहण्याइतकी मोठीच नाही, तर ती व्यवस्थित गिणवण्याची एक जबाबदारीची समस्या बनली.
सेकंदरी किंवा छोट्या raid मध्ये सामान्यपणे 1–2 counting machines पुरेशा असतात;
पण या प्रकरणात, इतकी रक्कम इतक्या विविध ठिकाणांवर सापडली की 36 स्वतंत्र counting machines लावल्या गेल्या, ज्यामुळे एकाच वेळी नोटांची गिनती लवकर आणि काटेकोरपणे केली जाऊ शकली.
स्कॅनिंग व्हील आणि जमीनखालील शोध
ही raid साध्या documents किंवा ledgers तपासण्यापुरती नव्हती.
कारवाईच्या सुरुवातीला आयकर विभागाने एक ground-scanning wheel नावाचं तंत्र वापरलं, जे जमिनीच्या खालील भागात धातू किंवा cavity शोधण्यात सक्षम असतं.
ही तंत्रज्ञान-आधारित पायरी hidden chambers शोधण्यात अत्यंत मदत झाली.
या तंत्राचा वापर मृत्यू किंवा प्रमुख आर्थिक गुन्ह्यांच्या शोधात नव्हे, तर जमिनीखाली दीड वेळा काशोली नोट-stash शोधायला झाला — आणि हेच या raid ला इतिहासातलं अविस्मरणीय प्रकरण बनवलं.
10 दिवसांचा Operation — रणनीती आणि चाल
ही raid सर्वात वेगळी यासाठी होती की
➡ एकतर cash इतकी मोठी होती
➡ आणि दुसरं, ती hidden स्वरूपात होती
Raid सुरू झाल्यानंतर प्रत्येक दिवशी कित्येक ठिकाणी simultaneously teams पथक काम करत होते —
✔ scanning of land
✔ digging and cavity investigation
✔ note extraction
✔ tally and counting process
या सर्वांची coordination इतकी सूक्ष्म आणि काळजीपूर्वक होती की 10 दिवसांमध्ये यात व्यत्यय आला नाही — आणि अखेर ₹352 कोटीची रोख जप्त झाली.
36 Counting Machines आणि Bank Employees ची भूमिका
या काळात मशीनांची संख्या इतकी जास्त लागली की काही वेळा counting machines saturate होत होत्या — आणि नोटांची संख्या इतकी होती की काही वेळा मानवी सहाय्याची गरज देखील भासली.
त्यासाठी विभागाने banks मधून विशेष कर्मचार्यांना मदतीसाठी बोलावलं, ज्यांनी मशीनचं निरीक्षण आणि वैकल्पिक human verificationमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली.
ही प्रक्रिया प्रत्येक नोटाचं तुकडा-तुकड्यात tally करणे, verified stacking, serial checks, आणि secure transport — यांसारख्या गोष्टींचा एक विशाल combination होती.
काळजी आणि सुरक्षा – ट्रक आणि custody process
वनाडील नोटा जेव्हा गिणण्यात आल्या,
तेव्हा त्या special security vans आणि ट्रक मध्ये भरून आयकर विभागाच्या मुख्य कार्यालयाकडे नेण्यात आल्या.
या प्रक्रियेत high security आणि chain of custody protocols लागू करून प्रत्येक नोट सुरक्षित ठेवण्यात आली.
ही गोष्ट साधी नाही — कारण इतकी मोठी रक्कम हातात येणं आणि सुरक्षितपणे व्यवस्थापित करणं, व्यवस्थापनाच्या दृष्टीने एक लॉजिस्टिक आणि नियमनात्मक चाचणी होती.
सरकारचा गौरव आणि सन्मान
ऑपरेशन यशस्वी झाल्यानंतर त्या वर्षी केंद्रीय सरकारने raid चे नेत्त्व करणाऱ्या अधिकारी आणि टीमला आदर आणि सन्मानाने गौरवले.
या यशात Principal Director SK Jha आणि Additional Director Gurpreet Singh यांच्या नेतृत्वाने विभागाच्या कुशलतेनं एक महत्त्वाची भूमिका बजावली.
सरकारच्या या मान्यतेत हे संदेश स्पष्ट होते:
✔ कायदेशीर तपासात आधुनिक तंत्रज्ञान अत्यंत उपयोगी
✔ कच्च्या धैर्यावर आधारलेलं enforcement सुद्धा महत्वाचं
✔ काला पैसा आणि चोरीच्या पैशाविरुद्ध उत्तरदायित्व वाढवण्याची दिशा
या Raid चा संदेश आणि अर्थ
या raid ने केवळ नकद ताम्हणं सापडल्याचं नोंदवलेलं नाही, तर याची अनेक विशिष्ट संदेशं आणि परिणाम आहेत:
1) भांडवल आणि काला पैसा – सुरक्षित जागा नाही
₹352 कोटी इतकी रक्कम ground underground stash मध्ये ठेवलेली होती — पण आयकर विभागाने तिला शोधून काढलं.
याचा अर्थ असा की काले धन जो अगदी दाबून लपवले तरीही शोधलं जाऊ शकतं.
2) तंत्रज्ञान + परंपरागत तपास – एकत्रित मोहीम
उच्च तंत्रज्ञान — जसं ground-scanning wheel — आणि पुरातन तपास पद्धतींचा एकत्र वापर परिणामकारक सुटका करू शकतो.
3) टीमवर्क आणि लॉजिस्टिक प्लॅनिंग
36 counting machines, विविध bank teams, secure transport — हे सगळं एकत्रित प्लॅनिंगची बात आहे.
4) शासन आणि कायदा – मजबूत Framework
काळ्या पैशाविरुद्ध आधीच्या decades मध्ये अनेक मोहीम आहेत — पण ही raid एक मजबूत आणि प्रदर्शनीय उदाहरण ठरली.
FAQs (5 Frequently Asked Questions)
1) ही raid खरंच सर्वात मोठी आहे का?
→ हो — स्मृतीतील सर्वात मोठी income tax raid मानली जाते ज्यात एकाच operation मध्ये ₹352 कोटी इतकी रोकड जप्त झाली.
2) 10 दिवस इतका काळ का लागला?
→ कारण नोटांची संख्या प्रचंड होती, scanning आणि counting प्रक्रिया काळजीपूर्वक आणि सुरक्षित पद्धतीने चालवावी लागली.
3) ground scanning wheel म्हणजे काय?
→ ही एक अशी तंत्र आहे ज्याने जमिनीच्या खाली बनेले cavities किंवा металचा शोध घेतला जातो — ज्यामुळे लपवलेले खजिने किंवा stash शोधणे सोपं होतं.
4) या raid चे उपाय काय?
→ आयकर विभाग आता pending tax recoveries आणि similar cases वर लक्ष ठेवतो आणि enforcement protocol अद्ययावत ठेवतो.
5) ही raid कशासाठी स्मरणीय आहे?
→ कारण record breaking cash seizure, team coordination, technology use आणि long detection process हे सर्व मिळून एक historic milestone आहे.
Leave a comment