सिडनी बाँडी बिच हल्ल्यातील साजिद अक्रम हैदराबादचा निघाला!

सिडनी बाँडी बिचवरील दहशतवादी हल्ल्यातील मुख्य हल्लेखोर साजिद अक्रम हा हैदराबादचा असून १९९८ पासून ऑस्ट्रेलियात स्थायिक होता. १५ जणांचा बळी गेलेल्या या हल्ल्याच्या पार्श्वभूमीवर तेलंगाणा पोलिसांनी त्याच्या भारतीय कनेक्शनची धक्कादायक माहिती दिली.

१९९८ ला ऑस्ट्रेलियात गेलेला साजिद अक्रम ‘आयएस’ प्रेरित कसा झाला? तेलंगाणा पोलिसांचा खुलासा

बाँडी बिच दहशतवादी हल्ला: हैदराबादचा साजिद अक्रम, २७ वर्षांपूर्वी देश सोडून ऑस्ट्रेलियात स्थायिक; धक्कादायक माहिती उघड

ऑस्ट्रेलियातील सिडनी शहरातील प्रसिध्द बाँडी बिच येथे रविवारी झालेल्या भयंकर दहशतवादी हल्ल्यात सुमारे १५ जणांचा मृत्यू झाला आणि अनेक जखमी झाले. हा हल्ला हनुक्का या ज्यू धर्मीय सणाच्या सार्वजनिक कार्यक्रमावर करण्यात आला होता. सुरुवातीला हल्लेखोरांची ओळख स्पष्ट नव्हती; मात्र आता हे स्पष्ट झाले आहे की गोळीबार करणाऱ्या दोन हल्लेखोरांपैकी एक साजिद अक्रम हा मूळचा भारतातील हैदराबादचा रहिवासी होता. तो गेले २७ वर्षांपासून ऑस्ट्रेलियात स्थायिक होता आणि अजूनही भारतीय पासपोर्टधारक असल्याची माहिती तेलंगाणा पोलिसांनी अधिकृत पत्रकातून दिली आहे.​

हल्ल्याची पार्श्वभूमी: हनुक्का उत्सवादरम्यान रक्तरंजित कोलमड

रविवारी संध्याकाळच्या सुमारास सिडनीतील बाँडी बिचवर हनुक्का सणाचा कार्यक्रम सुरू असताना अचानक दोन बंदूकधारी पुरुषांनी गर्दीवर बेछूट गोळीबार सुरू केला. काही सेकंदांतच समुद्रकिनाऱ्यावर भीतीचं, आरडाओरड आणि गोंधळाचं वातावरण निर्माण झालं. ऑस्ट्रेलियन पोलिसांनी या घटनेला सरळ सरळ दहशतवादी हल्ला मानत कारवाई केली. प्रारंभीच्या तपासातून हे स्पष्ट झालं की हल्लेखोर साजिद अक्रम आणि त्याचा मुलगा नाविद अक्रम यांनी खासकरून यहुदी नागरिकांना निशाणा बनवत गोळीबार केला होता. या हल्ल्यात १५ जणांचा मृत्यू झाला, तर डझनभर जण गंभीर जखमी झाले. पोलिसांच्या प्रत्युत्तरात साजिद जागीच ठार झाला, तर त्याचा मुलगा नाविद गंभीर जखमी अवस्थेत रुग्णालयात दाखल आहे.​

कोण आहे साजिद अक्रम? हैदराबाद ते ऑस्ट्रेलिया प्रवास

तेलंगाणा पोलिस महासंचालक कार्यालयाच्या माहितीनुसार, साजिद अक्रम हा मूळचा हैदराबादचा असून त्याने तेथून बी.कॉमपर्यंत शिक्षण पूर्ण केले. त्यानंतर नोव्हेंबर १९९८ मध्ये रोजगाराच्या शोधात तो ऑस्ट्रेलियात गेला. त्याने तिथे स्थलांतर केल्यानंतर तेथेच एका युरोपीय वंशाच्या महिलेशी – वेनेरा ग्रोसो – विवाह केला आणि कायमस्वरूपी ऑस्ट्रेलियातच स्थायिक झाला. या दाम्पत्याला नाविद नावाचा मुलगा आणि एक मुलगी असून दोघेही ऑस्ट्रेलियन नागरिक आहेत. साजिद मात्र आजपर्यंत भारतीय नागरिकत्व राखून होता आणि भारतीय पासपोर्टवरच तो प्रवास करत होता, अशी माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली आहे.​

साजिद अक्रमचा भारताशी संपर्क अत्यल्प; कुटुंबालाही माहिती नव्हती

तेलंगाणा पोलिसांच्या निवेदनानुसार, १९९८ मध्ये ऑस्ट्रेलियात गेल्यापासून साजिदने हैदराबादमधील आपल्या नातेवाईकांशी फारच मर्यादित संपर्क ठेवला. अंदाजे २७ वर्षांत तो केवळ सहा वेळा भारतात परतला आणि तेव्हाही मुख्यतः मालमत्तेचे प्रश्न, कुटुंबीयांची भेट व काही कागदपत्रीय कामांसाठीच आला होता. इतकंच नाही, त्याच्या वडिलांच्या मृत्यूनंतरही तो अंत्यसंस्काराला भारतात आला नाही, अशी माहिती पोलिसांनी स्पष्ट केली आहे. कुटुंबीयांनी तेलंगाणा पोलिसांना दिलेल्या निवेदनात साजिदच्या अतिरेकी विचारसरणीबद्दल किंवा इस्लामिक स्टेट (IS) संबंधित कुठल्याही क्रियाकलापाबद्दल त्यांना काहीही माहिती नसल्याचं सांगितलं. पोलिसांनी स्पष्ट केलं की, साजिदच्या कट्टरतावादाला भारतातील किंवा स्थानिक तेलंगाणा मधील वातावरणाशी थेट काही संबंध असल्याचे कोणतेही पुरावे त्यांच्या हाती आलेले नाहीत.​

IS प्रेरणा आणि फिलिपिन्स प्रशिक्षणाचा धागा

ऑस्ट्रेलियन पोलिस आणि गुप्तचर यंत्रणांनी या हल्ल्याला IS (इस्लामिक स्टेट) प्रेरित दहशतवादी कारवाई म्हणून नोंदवले आहे. तपासात समोर आलेल्या माहितीप्रमाणे साजिद आणि त्याचा मुलगा नाविद हे दोघे हल्ल्याच्या काही आठवडे आधी फिलिपिन्सला गेले होते. फिलिपिन्समधील काही कट्टर इस्लामी गटांकडून त्यांना ‘मिलिटरी-स्टाईल ट्रेनिंग’ मिळाल्याचा संशय व्यक्त होत आहे. स्थानिक माध्यमांच्या अहवालानुसार, नाविदचे ऑस्ट्रेलियातील काही प्र-IS नेटवर्कशी संबंध असल्याचे संकेत मिळाले आहेत. सुरुवातीला गुप्तचर यंत्रणांनी त्याच्याकडे संभाव्य धोका म्हणून लक्ष दिले होते, मात्र त्यावेळी तो ‘निरुपद्रवी’ असल्याचे निष्कर्ष निघाल्यामुळे पुढील कारवाई झाली नव्हती. बाँडी बिच हल्ल्यानंतर मात्र दोघांच्या फिलिपिन्स दौऱ्याची, तेथील संपर्कांची आणि IS प्रचाराशी जोडलेल्या ऑनलाइन क्रियाकलापांची सखोल चौकशी सुरू आहे.​

ऑस्ट्रेलियातील सर्वात मोठ्या गोळीबारांपैकी एक

बाँडी बिचवरचा हा हल्ला गेल्या जवळजवळ ३० वर्षांत ऑस्ट्रेलियातील सर्वात भयानक सामूहिक गोळीबार मानला जात आहे. १५ लोकांचा मृत्यू, डझनभर जखमी, समुद्रकिनाऱ्यावरील गर्दी, हनुक्का सणाचे वातावरण – या सर्व गोष्टींमुळे संपूर्ण जगाचे लक्ष सिडनीकडे वळले. ऑस्ट्रेलियात आधीच कठोर शस्त्रास्त्र कायदे आहेत; परंतु या घटनेनंतर पुन्हा एकदा गन कंट्रोल, ऑनलाइन कट्टरतावाद, युवकांची धार्मिक अतिरेकी विचारसरणीकडे ओढ आणि परदेशातील प्रशिक्षण यांसारख्या मुद्द्यांवर तीव्र राष्ट्रीय चर्चा सुरू झाली आहे. पोलिसांनी साजिदकडे असलेल्या परवानाधारक बंदुकांची माहितीही जाहीर केली असून, हल्ल्यापूर्वी त्याने कायदेशीर मार्गाने काही शस्त्रे घेतल्याचे समोर येत आहे.​

भारताचा संदर्भ: हैदराबाद कनेक्शन, पण ‘रॅडिकलायझेशन’ बाहेर?

भारताकडून, विशेषतः तेलंगाणा पोलिसांकडून या प्रकरणाकडे अत्यंत बारकाईने लक्ष दिले जात आहे. DGP कार्यालयाने स्पष्ट केले की साजिदवर भारतात राहिलेल्या काळात कोणताही गुन्हेगारी किंवा अतिरेकी क्रियाकलापांचा रेकॉर्ड नव्हता. त्याचा ‘रॅडिकलायझेशन’ हा ऑस्ट्रेलिया आणि इतर परदेशातील परिस्थिती, नेटवर्क्स आणि ऑनलाइन प्रचाराशी अधिक निगडित असावा, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. काही आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञ आणि इंडियन मीडियातील विश्लेषकांनीही ‘ज्या देशातून व्यक्तीने कधीकाळी स्थलांतर केले, तो देश थेट जबाबदार ठरत नाही’ असं स्पष्ट करून, जागतिक जिहादी नेटवर्कच्या ‘सीमाहीन’ स्वरूपावर भर दिला आहे.​

साजिद अक्रम – महत्त्वाची माहिती एकाच ठिकाणी

दहशतवादाविरोधातील पुढील पावले

सिडनी पोलीस आणि ऑस्ट्रेलियन फेडरल पोलिस दोघे मिळून IS प्रेरित नेटवर्क्सवर आणि ऑनलाइन रॅडिकलायझेशनवर लक्ष केंद्रीत करत आहेत. फिलिपिन्समधील प्रशिक्षण कॅम्प, ऑस्ट्रेलियातील स्थानिक संपर्क, आर्थिक व्यवहार आणि सोशल मीडियावरील संवाद या सर्वांचा डिजिटल फॉरेन्सिक तपास सुरू आहे. तेलंगाणा पोलिसांनी भारतीय पातळीवर प्राथमिक तपास पूर्ण करून ऑस्ट्रेलियन अधिकाऱ्यांशी समन्वय साधला आहे आणि गरज पडल्यास अधिक माहिती देण्याची तयारी व्यक्त केली आहे. या संपूर्ण प्रकरणाने पुन्हा एकदा स्पष्ट झालं की, दहशतवादाची साखळी आंतरराष्ट्रीय आहे आणि कोणत्याही देशाने फक्त स्वतःच्या सीमांत चौकशी करण्यापेक्षा जागतिक सहकार्याला प्राधान्य देणं गरजेचं आहे.​​

५ FAQs

प्रश्न १: बाँडी बिच हल्ल्यात किती जणांचा मृत्यू झाला?
उत्तर: या हल्ल्यात १५ जणांचा मृत्यू झाला आणि अनेक जखमी झाले.​

प्रश्न २: साजिद अक्रम कोण आणि कुठला आहे?
उत्तर: साजिद अक्रम हा ५० वर्षीय भारतीय नागरिक असून मूळचा तेलंगाणातील हैदराबादचा रहिवासी आहे; १९९८ पासून तो ऑस्ट्रेलियात स्थायिक होता.​

प्रश्न ३: साजिदचा नाविदशी काय संबंध आहे?
उत्तर: नाविद अक्रम हा साजिदचा २४ वर्षीय मुलगा असून तोही हल्ल्यात सहभागी होता; साजिद ठार झाला तर नाविद गंभीर जखमी आहे.​

प्रश्न ४: साजिदचा भारताशी अलीकडे काही गुन्हेगारी संबंध होता का?
उत्तर: तेलंगाणा पोलिसांच्या मते, साजिदच्या भारतातील वास्तव्यात कोणताही गुन्हेगारी रेकॉर्ड किंवा स्थानिक कट्टरतावादी कनेक्शन आढळले नाहीत.​

प्रश्न ५: हल्ल्याला IS किंवा इतर जिहादी संघटनांशी संबंध आहे का?
उत्तर: ऑस्ट्रेलियन अधिकाऱ्यांनी हा हल्ला IS (ISIL) प्रेरित दहशतवादी कारवाई असल्याचे म्हटले असून, दोघांनी हल्ल्यापूर्वी फिलिपिन्समध्ये ‘मिलिटरी-स्टाईल’ प्रशिक्षण घेतल्याचा संशय व्यक्त केला आहे.