Lohri 2026– आगसमोरचे विधी, अन्न, नृत्य आणि आनंद

Lohri 2026 ची तारीख, शुभ वेळ, पारंपरिक पूजा-अर्चा, आग, लोकगीत आणि सामाजिक महत्त्व समजून घ्या.

Lohri 2026– आग, गाणी, नृत्य आणि कुटुंबीय परंपरा

लोह्री हा मुख्यतः पंजाबी समाजातील पारंपरिक शेतकरी आणि सणाचा पर्व आहे, परंतु आज भारतभर आणि परदेशांतल्या पंजाबी समुदायातही मोठ्या उत्साहाने साजरा केला जातो. लोह्री सण थंडीच्या काळात येतो आणि नवीन पिकाच्या हार्वेस्ट आणि सूर्याच्या उत्तरायनाची शुभ सुरुवात यांचं प्रतीक मानला जातो.

Lohri 2026 — तारीख आणि शुभ वेळ

📅 लोह्री 2026: 13 जानेवारी, मंगळवार
🕒 संध्याकाळची शुभ वेळ / आग लावण्याचा वेळ: सूर्यास्तानंतर सायंकाळी प्रथम अंधार पडल्यावर आग लावणे आणि पूजा अर्चा करणे हा पारंपरिक वेळ मानला जातो.

लोह्रीचा दिवस एक विशेष ‘आग’ साधनेचा दिवस आहे — ज्यात आग, गाणी, नृत्य आणि कुटुंबीयांचा जलसा यांचा समावेश असतो.

लोह्रीचा इतिहास आणि पौराणिक कथा

लोह्रीच्या परंपरेचा मूळ अर्थ हार्वेस्ट आणि जीवनशक्तीचा उत्सव आहे. हा सण हिवाळ्यात येतो, जेव्हा सूर्य उत्तराच्या दिशेने प्रवास करण्यास सुरुवात करतो (उत्तरायण). पंजाबी समाजात हा काळ शेतातल्या मेहनतीचा फळ मिळण्याचा प्रारंभ मानला जातो.

लोह्रीच्या पारंपरिक गाण्यात धन धान्य वाढो या काळी, अग्निला प्रणाम, सूर्याला नमन असे भावनिक गाणे गायले जाते, ज्यात सूर्यदेव आणि पृथ्वीवरून मिळणाऱ्या अन्नाचा आभार मानला जातो.

लोह्री का साजरी केला जातो? — सामाजिक व सांस्कृतिक अर्थ

लोह्री सणाचे सामाजिक व सांस्कृतिक अर्थ खालीलप्रमाणे आहेत:

• हार्वेस्ट फळाची कृतज्ञता: नव्याने काढलेल्या धान्य, तिळ, गूळ आणि अन्य खाद्य पदार्थांसाठी आभार.
• उत्तम आरोग्य आणि समृद्धीची शुभेच्छा: सणाच्या रात्री आगजवळ उभे राहून पूर्वजांचा आणि सूर्यदेवाचा स्मरण.
• समाज आणि कुटुंबाचं ऐक्य: घरातील सर्व सदस्य, नातेवाईक आणि मित्र एकत्र येऊन आनंद साजरा करतात.
• शीत ऋतुचा पुरावा: लोह्री ही थंडीच्या मध्यंतरी येणारी परंपरा म्हणून मानली जाते.

लोह्रीच्या पारंपरिक पूजा-अर्चा आणि विधी

लोह्रीच्या पारंपरिक विधीत आग (हवन), प्रार्थना, गाणी आणि नृत्य यांचा समावेश महत्वाचा आहे. अगदी सोप्या भाषेत सांगायचं तर —

1) आग लावणे:
रात्री आवश्यक पहाटेचा काळ संपल्यावर कुटुंब एकत्र येऊन आग बनवतो. ही आग तिळ-गूळ, भट, शेंगदाणे आणि इतर धान्याने पवित्र आणि सकारात्मक ऊर्जा वाढवली जाते.

2) पूजा आणि प्रार्थना:
आगवेढी करताना लोक सूर्य, अग्नि आणि पृथ्वी यांना प्रणाम करतात. अग्नि आणि सूर्याला अर्पण करण्याचा अर्थ आहे — शारीरिक व मानसिक उर्जा वाढवणे.

3) गाणी आणि नृत्य:
लोह्रीच्या रात्री लोक पारंपरिक लोह्री गीतं गातात आणि भांगडा, गिद्दा यांसारखे लोकनृत्य करतात — जे उत्सवाला आनंद आणि उत्साह देतात.

पारंपरिक खाद्य आणि लोह्री

लोह्रीच्या सणाचा एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे पारंपरिक खाद्य पदार्थ. त्या रात्री खासकरून तिळ-गुड़, भट, शेंगदाणे, रेवड्या आणि सरपण हे पदार्थ खाल्ले जातात.

टिप: तिळ-गुड़ाचे पदार्थ शरीराला उष्णता देतात आणि लोह्रीच्या थंडीत ऊर्जा वाढवतात.

लोह्रीचा सामाजिक संदेश

लोह्री हा सण एकत्र येण्याचा, परस्पर आदर वाढवण्याचा आणि कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा प्रयत्न आहे. फक्त शेतकरी समाजापुरता मर्यादित नसून, आता तो प्रत्येक घरात कुटुंबाच्या आणि मित्रांच्या आनंदाचा दिवस बनला आहे.

लोह्रीचे धार्मिक आणि आध्यात्मिक महत्त्व

• सूर्यदेवाची आस्था: सूर्याच्या उत्तरायणाकडे वाढत्या चालीमुळे जीवनात शुभ ऊर्जा, प्रकाश आणि प्रगतीची परंपरा पैदा होते.
• नई ऊर्जा आणि जीवनचक्र: आता दिवस लांब होण्यास सुरुवात होते — मानवाचा दिवस अधिक कार्यक्षम आणि सकारात्मक बनतो.
• कुटुंब आणि समाजाचं ऐक्य: सणादरम्यान समाजातील जुने आणि नवे नाते सर्व एका छत्राअंतर्गत बसतात.

लोह्री 2026 मध्ये उत्सवाच्या काही महत्त्वाचे क्षण

• लोह्री आगजवळ संध्याकाळी उभं राहणे – सर्व कुटुंब एकत्र येऊन प्रार्थना.
• पारंपरिक गीतं आणि लोकनृत्य – भांगडा आणि गिद्दा.
• पारंपरिक खाद्यांचे आनंदसंग्रह – तिळ-गुड़, भट, शेंगदाणे वगैरे.
• मित्रप्रेम आणि नातेवाईकांशी फिरफटका – आनंदपूर्ण काळ कायम ठेवणे.

लोह्री आणि आजचा काळ

आज लोह्री फक्त शेतकरी परंपरेपुरती मर्यादित नाही. शहरातील, देशातील आणि परदेशातील पंजाबी समुदाय आणि त्यांच्या मित्र-परिवारांनी हा सण समाज आणि संस्कृतीचा उत्सव म्हणून साजरा करायला सुरुवात केली आहे. लोक एकत्र येऊन सामूहिक गाणी, नृत्य व पारंपरिक खाद्यांचा आनंद घेतात – आणि सर्वांसाठी शुभेच्छा देतात.

1. लोह्री 2026 तारीख आणि वेळ काय आहे?
   – लोह्री 13 जानेवारी 2026 रोजी साजरी केली जाते. रात्री सूर्यास्तानंतर आग लावून पूजा केली जाते.
2. लोह्री सण का साजरा केला जातो?
   – नव्याने मिळालेल्या धान्याचा आभार मानण्यासाठी, सूर्यदेव व पृथ्वीचा कृतज्ञ आदर करण्यासाठी आणि समाजातील ऐक्य वाढवण्यासाठी.
3. लोह्रीच्या शुभ वेळेत काय योग्य आहे?
   – रात्री सूर्यास्तानंतर पहाटेच्या आधीच्या काळात आग लावून पूजा-अर्चा करणे शुभ.
4. लोह्रीमध्ये कोणती पारंपरिक खाद्ये खायची?
   – तिळ-गुड़, भट, शेंगदाणे, रेवड्या, सरपण यांसारखी पारंपरिक खाद्ये खाल्ली जातात.
5. लोह्रीचा धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व काय आहे?
   – जीवनातील प्रकाश आणि ऊर्जा वाढवणे, सूर्यदेवाचे कृतज्ञता व्यक्त करणे आणि हार्वेस्ट सण साजरा करणे यांचे प्रतीक.