अजित पवारांच्या निधनानंतर सुनेत्रा पवारांचा मुंबई प्रवास: सुनील तटकरे म्हणतात “कुटुंबाशी बोलणं अतिशय महत्त्वाचं”

अजित पवारांच्या अकाली निधनानंतर NCPचा नेतृत्व कोणाकडे जाईल? तटकरे यांचा साक्षात्कार: सुनेत्रा पवारांचा उपमुख्यमंत्री होण्याचा मार्ग, कुटुंबाशी संवेदनाशील चर्चा, जनता-आमदारांचे विचार. लोकमत बातमीचा विस्तृत विश्लेषण, राजकीय भविष्य, तणाव-सुटणे.

“जनतेचे विचार सांगायचे, आमदारांचे विचार जाणायचे” – तटकरेंचा संदेश, पर NCPची गुंतागुंत काय?

अजित पवारांच्या अकाली निधनानंतर: सुनील तटकरे यांचा “संवेदनाशील” साक्षात्कार आणि NCPचे नव्हे नेतृत्व

महाराष्ट्रातील पॉलिटिक्सचा सबसे महत्त्वाचा मोहोरा २८ जानेवारी २०२६ रोजी ढाले। उपमुख्यमंत्री आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे प्रमुख अजित पवार यांचा बारामती विमानतळाजवळ विमान अपघातात झालेला अकाली मृत्यू – हा महाराष्ट्रातील राजकारणाचा सर्वात मोठा धक्का. आज, २९ आणि ३० जानेवारीला, जेव्हा राज्य अजित पवारांच्या अंत्यसंस्कारामुळे शोकमग्न आहे, त्याच वेळी NCPच्या ज्येष्ठ नेत्यांनी एका अतिशय ‘संवेदनाशील’ प्रश्नाचा उत्तर देणे सुरू केले – आता नेतृत्व कोणाकडे?​

NCPचे राज्य अध्यक्ष सुनील तटकरे यांचे व्हिडिओ इंटरव्हू, ज्यात त्यांनी TV9 मराठीसह एका मराठी माध्यमाला बोलले, तिथे त्यांचे वक्तव्य खूप महत्त्वाचे ठरले. त्यांनी स्पष्टपणे सांगितले: “सुनेत्रा पवार आणि संपूर्ण कुटुंबाशी चर्चा करणे, लोकांचे विचार जाणून घेणे, आमदारांचे विचार जाणून घेणे – हे सगळं अतिशय महत्त्वाचं आहे.” यात सूक्ष्मपणे दिसते की, एक राजकीय व्यवस्थित योजना अजित पवारांच्या फ्युनेरलच्या दरम्यानच सुरू झाली होती.​​

कोण होते सुनील तटकरे? NCPमध्ये त्यांची भूमिका काय?

सुनील तटकरे, वय ७०, हे एक दीर्घकाळ अनुभव असलेले राजकारणी आहेत. त्यांनी NCPमध्ये अनेक महत्त्वाचे पद धारण केले – वित्त मंत्री, उर्जा मंत्री, जलसंपदा मंत्री. जून २०२३ मध्ये Ajit Pawar गटामध्ये त्यांची नियुक्ती राज्य अध्यक्ष म्हणून झाली. म्हणजे, त्या NCPचे दिन-प्रतिदिनचे कामकाज सांभाळतात, अजित पवारांच्या उत्तराधिकारीचे निर्धारण करणारी वजन ठेवतात.​

तटकरेंचे मुख्य विधान: “संवेदनाशील” आणि “फॅमिली डिसिजन”

तटकरे यांचे साक्षात्कार लोकमत, Lokmat टीव्ही आणि इतर मीडिया आउटलेट्सने व्यापकपणे संचारित केले. त्यांचा मुख्य संदेश असा होता:

“आमाला सुनेत्रा पवारांचे नाव सुचवायचे, पण आधी कुटुंबाशी, लोकांशी, आमदारांशी संवेदनाशील चर्चा करायची आहे. धार्मिक विधी झाल्यावर, परिवारातील शोक संपल्यावर, तेव्हा आम्ही अजित दादांचा शपथविधी पूर्ण करू.”​​

हे विधान तीन महत्त्वाचं सूचित करते:
१. लोकांचे भावना आणि मत
२. पक्षातील आमदारांची सहमती
३. कुटुंबाचा आणि जनता आणि राजकारण यातील संतुलन

तटकरे पुढे सांगतात: “अजित दादांनी ज्या पद्धतीने महाराष्ट्र घडवला, राज्याच्या विकासात त्यांचे योगदान, त्यांच्या दुःख निधनामुळे संपूर्ण राज्य शोकमग्न. तर आम्ही त्या पद्धतीनेच, संवेदनांनी, कायदे आणि पाटीच सोबत नव्हे तर “पवार कुटुंबाचे मर्यादा” ठेवून पुढे जाणार आहोत.”​

तटकरेंचा ‘साक्षात्कार-भाषण’ खरोखर काय सांगत आहे? विश्लेषण

सुनील तटकरे यांचे ये विधान हे केवळ ‘बोलण्याचे’ नाहीत. यामध्ये एक सूक्ष्म राजकीय संदेश आहे:

१. “संवेदनाशील” शब्दाचा उपयोग: तटकरे ज्यावेळी “संवेदनाशील” म्हणतात, त्याचा मतलब असा है की – अजित पवारांचा अकाली मृत्यू हा खरच सदमेचा विषय आहे, पण त्याच वेळी लोकांचा विश्वास आणि आदर जाणून घेणे भी जरूरी आहे. “हे केवळ कुटुंबातील गोष्ट नाही; संपूर्ण NCPचा आणि महाराष्ट्रातील जनतेचा प्रश्न आहे.”​

२. “लोकांचे विचार”, “आमदारांचे विचार”: तटकरे यांचा हा वक्तव्य दर्शवतो की, सुनेत्रा पवारांची निवड फक्त पवार घराण्याने केली नाही, तर NCPमधील समीकरणांची परीक्षा घेतली गेली. कोणते गट काय चाहतो? बारामती, पश्चिम महाराष्ट्र, कोल्हापूर – या भागांचे आमदार काय म्हणतात?​

३. “धार्मिक विधी झाल्यानंतर”: अजित पवारांच्या पत्नीचे (सुनेत्राचे) परिवारातील शोक पूर्ण होईपर्यंत, उपमुख्यमंत्रीपदाची घोषणा ‘संवेदनाशील’ असेल – असा तटकरे सांगतात. पण व्यावहारिकदृष्ट्या, हे पण वास्तवात दुसऱ्या दिवशीच (२९ जानेवारी) घडलं.​

“तडजोडीचा राजकारण”: तटकरे आणि प्रफुल पटेल यांची भूमिका

लोकमतच्या रिपोर्ट्सनुसार, सुनील तटकरे, प्रफुल पटेल (NCP कार्यकारी अध्यक्ष), आणि छगन भुजबल यांनी एक “पार्टी कोअर्डिनेशन” केले.​

अजित पवारांच्या निधनानंतर २४-४८ तासांमध्ये:

• पहिला टप्पा: NCP जेष्ठ नेत्यांची बैठक (छुप्पं) – “आता कोण?” हा प्रश्न.
• दुसरा टप्पा: सुनेत्रा पवारांचा “शोक घर” असलेल्या बारामतीतील रेजिडेन्सला भेट – एक अधिकृत मिशन, पण सहानुभूतीचे मुखवटे लावून.
• तिसरा टप्पा: सुनेत्रा पवारांची मुंबई जाण्याची घोषणा, विधानसभेतील बैठक आणि शपथ विधी.​

तटकरे यांचे असे वक्तव्य की, “अजित दादांचा शपथविधी पूर्ण करायचा,” – यामध्ये “शपथविधी = उपमुख्यमंत्रीपद” असे निहित आहे.​​

नेहमीचा राजकीय ‘टेक्स्टबुक’: पवार घराणा आणि “सहानुभूती लाट”

महाराष्ट्रातील पॉलिटिक्सचा इतिहास बघिले तर, ‘अकाली मृत्यू → त्वरित उत्तराधिकार’ हा एक प्रमाण आहे.

२०१५ मध्ये विलासराव देशमुख यांचे निधन होताच, त्यांच्या मुलीला “सहानुभूती” कारणाने तत्कालीन मुख्यमंत्रीच्या मंत्रिमंडळात स्थान दिले गेले होते. २०२०च्या शरद पवार वयोवर्ग विचारांचे काळात, तणावग्रस्त असलेल्या NCP-ShivSena-कांग्रेस जोडीमध्ये, “पवार घराण्याची एकता” हा सर्वोच्च कार्ड ठरला होता. आज, अजित पवारांच्या जाण्यानंतर, “सुनेत्रा पवार = पवार घराण्याचे वारसा” – हा संदेश देणे एक यशस्वी राजकीय हालचाल आहे.

तटकरे, पटेल, भुजबल – या नेत्यांनी “जनतेचे मत घेणे” असा वाक्य वापरून, हे दिसवले की, हा निर्णय “लोकतांत्रिक” आणि “पारदर्शक” आहे.​

नेतृत्वातील अन्य नावे – का पडु करून टाकलेत?

अजित पवारांच्या निधनानंतर, काही पर्यायी नाव देखील चर्चेत होते:

• दिलीप वळसे पाटील (आमदार, पश्चिम महाराष्ट्र)
• हरिभाऊ शितोळे (ज्येष्ठ नेता)
• राज वर्धमन सिंह (तरुण नेता)

पण यातील कोणीही:
१. पवार घराण्यातील नसलेल्या
२. बारामती, रैगड क्षेत्रावरून “पवार आशीर्वाद” नसलेल्या
३. संपूर्ण कार्यकर्ता-मतदार बेसला “प्रमाणीकरण” नसलेल्या

तर, सुनेत्रा पवार ही “परफेक्ट” पसंद बनल्या.​

समीकरणे: “महिला नेतृत्व” + “घर अंतर्गत कृत्रिमता”

तटकरे यांच्या साक्षात्कारातून हे प्रश्न सूक्ष्मपणे दिसतात:

१. महिला उपमुख्यमंत्री: महाराष्ट्र (आणि संपूर्ण भारत) ला पहिली महिला उपमुख्यमंत्री मिळणार आहे. हा आधुनिकता, समानतेचा संदेश.​​

२. पवार पेशवाई: पर, हे सुनेत्रा नव राजकीय खेळाडू नाहीत. शरद पवार → अजित पवार → सुनेत्रा पवार. घराण्यातून नेतृत्वच आणि आणखी नेतृत्व.​

३. राज्य-स्तरीय स्थिरता: भाजप (मुख्यमंत्री फडणवीस) आणि NCP (सुनेत्रा नेतृत्व) यांचे गठजोडीचे पुनः प्रमाणीकरण. सरकार सुरक्षित राहणार.

तटकरे यांचा संदेश: एक सूत्र

तटकरे यांच्या “संवेदनाशील” वक्तव्यामागे हा सूत्र आहे:

“अजित दादांचे अचानक जाणे हे धक्का आहे. पण आमाला, संपूर्ण महाराष्ट्राला, त्यांनी घडवलेल्या राज्य-कल्पनेचा वारसा पुढे नेणे आहे. सुनेत्रा पवार हे पवार घराण्याचे प्रतीक आहेत; NCP कार्यकर्त्यांची पहिली पसंद आहेत; राज्यातील जनता त्यांना मान्य करतील – म्हणून हा निर्णय.”​​

पण, या मागे एक वेदनापूर्ण प्रश्न उरताय: “सुनेत्रा पवार हे राजकीय नवकरी आहेत; एक मजबूत नेतृत्व, लोकांच्या आणि आमदारांचा विश्वास, असं काय केले आहे? आणि पवार कुटुंबातील महिलांचे (सुप्रिया सुले, जो NCPच्या शरद पवार गटातील आहेत) भावनांचा विचार केला का?”

---

५ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

१) सुनील तटकरे कोण आहेत आणि NCPमध्ये त्यांची भूमिका काय?
सुनील तटकरे हे Ajit Pawar गटातील NCPचे राज्य अध्यक्ष आहेत. त्यांनी वित्त, उर्जा, जलसंपदा मंत्री पदे सांभाळली. अजित पवारांच्या निधनानंतर, त्या पक्षातील मुख्य समन्वयक आहेत.​

२) तटकरे यांचा “संवेदनाशील चर्चा” म्हणजे काय?
हा मतलब, अजित पवारांच्या निधनामुळे कुटुंब आणि पक्षात शोक आहे; तर सुनेत्रा पवारांचा निर्णय ही चर्चा करणे (पक्षातील आमदार, जनता, कुटुंबाशी) संवेदनशील हाताळलेले पाहिजे.​​

३) सुनेत्रा पवारांना उपमुख्यमंत्री बनवणे हा “लोकतांत्रिक” निर्णय आहे का?
तटकरे कोळे “हो, आमदार आणि जनतेचा विचार घेणार आहोत,” असे म्हणतात; पण व्यावहारिकदृष्ट्या, हा निर्णय NCPच्या ज्येष्ठ नेत्यांनी पवार घराण्यासह घेतला. “लोकसंग्रह” फक्त औपचारिकता आहे.​​

४) NCP मध्ये अन्य पर्याय का नव्हते?
NCPमध्ये अनेक दक्ष नेते असले तरी, “बारामती-पवार कनेक्शन” आणि “घराणी निरंतरता” हे सुनेत्रा पवारांकडेच होते. इतर नेते कमी “कारिश्मा” असलेले.​

५) सुनेत्रा पवार या पदासाठी तयार आहेत का?
राज्यसभा सदस्य म्हणून त्यांना राजकीय अनुभव आहे, पर उपमुख्यमंत्री म्हणून सरकारी काम-काजाचा अनुभव नाही. पुढील महिन्यांत त्यांची परीक्षा होईल.