सुनेत्रा पवार हा अजित पवारांच्या पत्नी, आता महाराष्ट्राचा पहिला महिला उपमुख्यमंत्री. आज शपथविधी लोकभवनात संध्याकाळी ५ वाजता. उत्पादन शुल्क आणि क्रीडा मंत्रालये. NCP-भाजप युती, शरद पवारांचा समर्थन. ऐतिहासिक क्षण, भावना आणि राजकारण एकत्रित.
बारामती ते लोकभवन: सुनेत्रा पवारांचा ऐतिहासिक दिवस? अजित पवारांच्या विमान अपघातानंतर केवळ ३ दिवसांत महिला नेतृत्व, पक्षाचा धोरण की भावना?
महाराष्ट्राची पहिली महिला उपमुख्यमंत्री: सुनेत्रा पवारांची शपथविधी लोकभवनात – ऐतिहासिक पाऊल किंवा भावनिक निर्णय?
अजित पवारांच्या आकाली निधनानंतर राजकारणातील सर्वांत तीव्र घडामोडींपैकी एक ही – सुनेत्रा पवार या राज्याच्या पहिल्या महिला उपमुख्यमंत्री होणार आहेत. महाराष्ट्र राजकारणाचा हा नवा अध्याय, केवळ राजकीय नाही तर सामाजिक दृष्ट्यानेही महत्त्वाचा. लोभवनात ३१ जानेवारी संध्याकाळी ५ वाजता सुनेत्रा पवार यांची शपथविधी होणार आहे, हे स्वतःमध्येच अनेक प्रश्न सोडत आहे. ही निवड भावनेची आहे की व्यावहारिक राजकारणाची? पवार घराण्याचा अधिकार आहे की लोकशाहीचा निर्णय? आणि सर्वांत महत्त्वाचं – महिलांच्या नेतृत्वावर हा संदेश काय देणार आहे? चला, या ऐतिहासिक मुहूर्तास विस्तारने समजून घेऊया.
सुनेत्रा पवारांची पार्श्वभूमी: बारामतीतून मुंबईकडे
सुनेत्रा पवार या ६२ वर्षीय राजकीय व्यक्तिमत्व. त्या सध्या राज्यसभा खासदार आहेत, परंतु राज्य विधानसभा किंवा विधानपरिषदेचे सदस्य नाहीत. अजित पवारांच्या पत्नी म्हणून, त्या गेल्या अनेक वर्षांपासून सामाजिक कार्य, सहकारी संस्था, महिला कल्याण आणि शैक्षणिक प्रकल्पांमध्ये सक्रिय होत्या. परंतु २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीपर्यंत त्या प्रत्यक्ष राजकारणातून परावर्तन करत होत्या.
२०२४ मध्ये NCPची फूट पडल्यानंतर, शरद पवार गटातून अलग झालेल्या अजित पवारांनी (NCP – अजित पवार गट) सुनेत्राला बारामती लोकसभा मतदारसंघात निवडणूक लढवली. मात्र ते तेथे शरद पवार गटातील सुप्रिया सुले (अजित पवारांच्या बहिणीसासूची) यांच्याकडे पराभूत झाल्या. त्यानंतर सुनेत्राला राज्यसभेवर निवडून आणण्यात आले. पण प्रत्यक्ष राजकारणात त्यांचा सक्रिय भाग हा अलीकडेचा आहे.
अजित पवारांचा अप्रत्याशित निधन आणि त्यानंतरची घडामोडी
२८ जानेवारी २०२६ रोजी बारामती विमानतळाजवळ अजित पवारांचा चार्टर्ड विमान कोसळला. त्यात अजित पवार आणि अन्य चार जण मृत्युमुखी पडले. अजित पवार यांचे स्वरूप – राष्ट्रवादी काँग्रेसचे (अजित गट) अध्यक्ष आणि महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री. त्यांचा जाणे हा केवळ एक राजकीय शून्य नाही, तर राज्यातील सत्तासंतुलनात मोठा धक्का.
अजित पवारांच्या जाण्यानंतर तत्काळ प्रश्न – उपमुख्यमंत्रीपद कोण भागवेल? NCPचा नेतृत्व कोण घेईल? मंत्रालये (विशेषतः अर्थखाते) कोणाकडे जातील?
NCPची मंथन आणि सुनेत्रा पवारांची निवड
३० जानेवारी शुक्रवारी NCPच्या शीर्षनेत्यांची अनेक घोट्यात मालिका बैठक झाली. प्रफुल्ल पटेल, सुनील तटकरे, आदर्श, छगन भुजबल – या सर्व ज्येष्ठ नेत्यांनी मतभेद केला. सुरुवातीला “पदवीचा लालच” नव्हे तर “पवार घराण्याचे एकजूट राहणे” हेच मूळ चिंता होती.
प्रश्न होता – उपमुख्यमंत्री आणि पक्षनेते एक व्यक्ती असेल की वेगवेगळ्या? जर उपमुख्यमंत्री बाहेरचा असेल तर NCPचा आत्मविश्वास कमी होईल. त्यामुळे पक्षांतर्गत सहमती झाली की “घरातीलच व्यक्ती (सुनेत्रा) उपमुख्यमंत्री व्हावे.”
शरद पवार यांचा भूमिका: “सुनेत्रा योग्य, वारसा वाचेल”
शरद पवार आणि अजित पवार यांच्यातील वैचारिक मतभेद सर्वविदित आहे. पण पवार घराण्याची एकता अधिक महत्त्वाची. मीडियाकडे शरद पवार म्हणाले, “अजित गेला, पण वारसा वाचवायचा आहे. सुनेत्रा योग्य व्यक्ती आहे, त्या उपमुख्यमंत्री होतील.” हे विधान “घरातीलच लोक सत्ता संभाळतात” असा परंपरागत संदेश देत असे.
हे भावनिकदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण असले तरी, राजकीय दृष्ट्या देखील योग्य ठरली. शरद पवारांचा समर्थन NCP-भाजप युतीला स्थिरता दिली.
NCP विधिमंडळ पक्षाची बैठक: औपचारिकता आणि राजकीय निर्णय
३१ जानेवारी शनिवारी दुपारी २ वाजता विधानभवनात NCPच्या विधिमंडळ पक्षाची बैठक बोलवली गेली. या बैठकीचा उद्देश – सुनेत्रा पवार यांची विधिमंडळ पक्षनेता म्हणून औपचारिक निवड करणे.
राज्य विधानमंडळात NCPचे सर्व आमदार उपस्थित होते. सुनेत्रा पवार यांच्या विधिमंडळ पक्षनेतेपदाचा ठराव मांडण्यात आला आणि सर्वजण एकमताने त्यांच्या पक्षात उतरले. छगन भुजबल, प्रफुल्ल पटेल, सुनील तटकरे यांनी विशेष समर्थन दिले.
विधिमंडळ पक्षनेता = उपमुख्यमंत्री असा सरलरेखीय सूत्र. पण इथे एक दिलचस्प बिंदू – संघटना (अजित पवार गटातील) सुनेत्रा पवारांना पक्षाचेही अध्यक्ष मानून सन्मान देऊ शकते. हे अजित पवारांच्या वारसा कायम ठेवण्याचे संदेश.
लोकभवनात शपथविधी: ५ वाजता, साधे पद्धतीने, परंतु ऐतिहासिक
लोकभवनात (राज्यपाल निवास) दरबार हॉलमध्ये संध्याकाळी ५ वाजता सुनेत्रा पवार यांची उपमुख्यमंत्रीपदाची शपथविधी. हे केवळ १० मिनिटांचे साधे कार्यक्रम असणार. राज्यपाल हरि भोवे यांच्या समक्ष, सुनेत्रा पवार पद आणि गोपनीयतेची शपथ घेतील.
५ प्रश्नोत्तरे (FAQs)
१. सुनेत्रा पवारांची शपथविधी कधी आणि कुठे होणार?
३१ जानेवारी संध्याकाळी ५ वाजता लोकभवनात (राज्यपाल निवास), दरबार हॉलमध्ये. राज्यपाल समक्ष.
२. त्या महाराष्ट्राच्या कितव्या महिला उपमुख्यमंत्री असणार?
पहिल्या. महाराष्ट्रातील इतिहासात कोणत्याही महिलेने या पदावर काम केलेले नाही.
३. त्यांच्या मंत्रालये कोणती असतील?
उत्पादन शुल्क (Excise) आणि क्रीडा (Sports). अर्थखाते सध्या मुख्यमंत्री फडणवीस यांच्याकडे राहील.
४. अजित पवार यांचे अर्थखाते कोणाकडे जाईल?
मार्च २०२६ मधील बजेट सत्रानंतर NCPकडे परत देण्याचा विचार. तोपर्यंत मुख्यमंत्री फडणवीस संभाळतील.
५. हा निर्णय राजकीय आहे की भावनिक?
दोन्ही. राजकीयदृष्ट्या – NCPचे एकजूटीकरण, अंतर्गत गटबाजी सोडणे. भावनिकदृष्ट्या – अजित पवारांचा वारसा, महिला नेतृत्व.
Leave a comment