१०वी-१२वी परीक्षेत CCTV ची नजर: ८०% केंद्रांवर पहारा, कॉपींगचा अंत होणार?

महाराष्ट्रात दहावी-बारावी परीक्षेसाठी ८०% केंद्रांवर CCTV पहारा. कॉपींगमुक्त परीक्षेची मोहीम, ड्रोन, फ्लायिंग स्क्वॉड, पोलिस संरक्षण. विद्यार्थ्यांसाठी तणावमुक्त वातावरण!

महाराष्ट्र बोर्ड परीक्षेत कडक सुरक्षा: CCTV ८०%, कॉपींगमुक्त परीक्षा शक्य का?

दहावी-बारावी परीक्षेत कॉपींग बंद होणार: ८०% केंद्रांवर CCTV चा खडा

महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाच्या दहावी-बारावी परीक्षेसाठी राज्य सरकारने अभूतपूर्व उपाययोजना केल्या आहेत. ८०% परीक्षा केंद्रांवर CCTV निगराणी ठेवली जाणार असून, संवेदनशील केंद्रांसाठी जिल्हाधिकारी कार्यालयात नियंत्रण कक्ष उभारले जातील. ही मोहीम कॉपींगमुक्त परीक्षा घेण्याच्या उद्देशाने राबवली जात असून, विद्यार्थ्यांना तणावमुक्त वातावरणात परीक्षा देण्यासाठी विशेष काळजी घेतली जात आहे.

CCTV निगराणीची व्यापक व्यवस्था

राज्यभरातील ८०% परीक्षा केंद्रांवर CCTV बसवण्यात आले आहेत. विशेषतः दहावी परीक्षा केंद्रांवर ८०% आणि बारावी केंद्रांवर ८५% CCTV कव्हरेज आहे. प्रत्येक परीक्षा हॉल, प्रवेशद्वार, कॉरिडॉर येथे कॅमेरे बसवले गेले आहेत. CCTV फुटेज जिल्हाधिकारी कार्यालयात लाईव्ह दाखवले जाईल आणि ३० दिवस जपून ठेवले जाईल. उर्वरित केंद्रांवर येत्या आठवड्यात बैठक होऊन उपाययोजना केल्या जातील असे मंडळाचे अध्यक्ष त्रिगुण कुलकर्णी यांनी सांगितले.

राज्यस्तरीय निरीक्षण समितीची जबाबदारी

शालेय शिक्षण विभागाने राज्यस्तरीय निरीक्षण समिती स्थापन केली आहे. या समितीमध्ये शिक्षण आयुक्त, बोर्डाचे अध्यक्ष, पोलीस महासंचालक, विभागीय आयुक्त यांचा समावेश आहे. या समितीचे कार्य:

• कॉपींगमुक्त परीक्षेची अंमलबजावणी
• संवेदनशील केंद्रांची ओळख
• ड्रोन निगराणी आणि फ्लायिंग स्क्वॉड्स
• पोलिस संरक्षण आणि प्रश्नपत्रिका वाहतूक सुरक्षा

जिल्हास्तरीय समित्यांवर जिल्हाधिकारींचे नेतृत्व राहील.

संवेदनशील केंद्रांसाठी खास उपाय

प्रत्येक जिल्ह्यात संवेदनशील आणि अतिसंवेदनशील केंद्रांची यादी तयार केली आहे. येथे विशेष उपाययोजना:

• ड्रोनद्वारे हवाई निगराणी
• प्रत्येक फ्लायिंग स्क्वॉडमध्ये एक महिला कर्मचारी
• स्टॅटिक आणि फ्लायिंग स्क्वॉड्स सक्रिय
• पोलिस आणि होमगार्ड संरक्षण
• प्रश्नपत्रिका वाहतुकीसाठी सरकारी गाड्या

५०० मीटर परिसरातील फोटोकॉपी सेंटर्स बंद राहतील.

परीक्षा केंद्रांची पूर्वतयारी

परीक्षा सुरू होण्याच्या एक दिवस आधी प्रत्येक केंद्राची तपासणी होईल. जिल्हाधिकारी समित्यांना:

• CCTV चे कनेक्शन तपासणे
• प्रवेशद्वार, हॉल, कॉरिडॉर कव्हरेज
• रेकॉर्डिंग स्टोरेज व्यवस्था
• विद्यार्थ्यांसाठी मूलभूत सुविधा

स्कूल्सनी CCTV बसवण्यासाठी निधीची मागणी केली असली तरी मंडळाने सकारात्मक चर्चा सुरू केली आहे.

कॉपींग प्रतिबंधक कायदा कठोर अंमलबजावणी

महाराष्ट्र प्रतिबंधक कायदे १९८२ अंतर्गत कठोर कारवाई:

• कॉपींग करणाऱ्या विद्यार्थ्यांवर गुन्हा
• भडकवणाऱ्या, मदत करणाऱ्यांवर कारवाई
• परीक्षा केंद्रप्रमुख, शिक्षक जबाबदार
• कॉपींग साहित्य विकणाऱ्यांवर दंड

गेल्या वर्षी १५०० हून अधिक प्रकरणे दाखल झाली होती.​

विद्यार्थ्यांसाठी तणावमुक्त वातावरण

या उपाययोजनांचा मुख्य उद्देश विद्यार्थ्यांना तणावमुक्त वातावरण देणे. बोर्डाचे अध्यक्ष म्हणाले, “विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक दर्जा सुधारणे हाच हेतू आहे.” ICMR नुसार तणावमुळे विद्यार्थी मानसिक आजारांना बळी पडतात. ही मोहीम त्यापासून संरक्षण करेल.​

शालेय संस्थांचा विरोध आणि चर्चा

काही शाळांनी CCTV साठी निधीची मागणी केली. त्या म्हणतात, “सरकारी निधीशिवाय CCTV बसवणे अवघड.” मंडळाने येत्या आठवड्यात प्रमुख संस्थांसोबत बैठक ठरवली आहे. त्रिगुण कुलकर्णी म्हणाले, “चर्चा सकारात्मक राहिली आहे.”​

नागपूर विभागात विशेष तयारी

नागपूर विभागात सर्व केंद्रांवर CCTV अनिवार्य. TheLiveNagpur नुसार, ड्रोन आणि पोलिस संरक्षणाची विशेष व्यवस्था. छत्रपती संभाजीनगरमध्ये महसूल विभाग निगराणी करेल.

परीक्षा वेळापत्रक आणि महत्त्व

दहावी परीक्षा: फेब्रुवारी २०२६
बारावी परीक्षा: फेब्रुवारी-मार्च २०२६
एकूण विद्यार्थी: २० लाख+

या परीक्षांचे निकाल महाविद्यालय प्रवेश, नोकरीसाठी महत्त्वाचे. कॉपींगमुक्त परीक्षेमुळे गुणवत्तेत सुधारणा होईल.​

५ FAQs

१. किती केंद्रांवर CCTV आहे?
दहावी: ८०%, बारावी: ८५% केंद्रांवर CCTV.​

२. संवेदनशील केंद्रांवर काय उपाय?
ड्रोन निगराणी, विशेष फ्लायिंग स्क्वॉड, पोलिस संरक्षण.​

३. कोण निरीक्षण करेल?
राज्यस्तरीय समिती (शिक्षण आयुक्त) आणि जिल्हाधिकारी समित्या.​

४. कॉपींगची कारवाई काय?
महाराष्ट्र प्रतिबंधक कायदा १९८२ अंतर्गत गुन्हा दाखल.​

५. शाळांना CCTV साठी निधी मिळेल का?
चर्चा सुरू, येत्या आठवड्यात बैठक.​