महाराष्ट्रात सायबर गुन्हे का वाढले? दररोज ७००० कॉल्स, तुमचे पैसे सुरक्षित आहेत का?

महाराष्ट्रात सायबर गुन्हे दुप्पट वाढले! दररोज ७००० कॉल्स हेल्पलाइनला, लाखो कोटींचे नुकसान. फसवणूक, ओटीपी चोरी, फिशिंगचे धोके वाढले. बचाव टिप्स आणि आकडेवारीसह सविस्तर रिपोर्ट वाचा

तुमचा फोन सायबर गुन्ह्याचा शिकार होईल का? महाराष्ट्रात ७००० कॉल्स रोज, बचाव कसा कराल?

सायबर गुन्ह्यांचा उद्रेक महाराष्ट्रात: दररोज ७००० कॉल्स, लाखो लोक फसले!

महाराष्ट्र हा देशातील आर्थिक राजधानी, IT हब आणि डिजिटल व्यवहारांचा केंद्रबिंदू. पण याच डिजिटल जगात सायबर गुन्हेही प्रचंड वेगाने वाढत आहेत. लोकमतच्या वृत्तानुसार आणि महाराष्ट्र सायबर सेलच्या आकडेवारीनुसार, राज्यात सायबर गुन्हे दुप्पट झाले असून, सायबर क्राईम कंट्रोल रूमला दररोज सरासरी ७,००० हून अधिक कॉल्स येत आहेत. २०२६ च्या जानेवारीत एकट्या महिन्यात २ लाखांहून अधिक तक्रारी नोंदवल्या गेल्या. हे केवळ आकडे नाहीत, लाखो कोटी रुपयांचे नुकसान आणि लाखो लोकांचे दु:ख आहे.

महाराष्ट्र सायबर पोलिस आणि गृहमंत्रालयाच्या डेटानुसार, २०२५ च्या तुलनेत २०२६ मध्ये सायबर गुन्हे १२०% वाढले. मुंबई, पुणे, नागपूर, नाशिकसारख्या शहरांतूनच बहुतेक कॉल्स येतात. एका दिवसात ७,००० कॉल्स म्हणजे दर सेकंदाला ५ कॉल्स! हेल्पलाइन १९३० वर कॉल करणारे लोक ओटीपी चोरी, UPI फसवणूक, फेक लॉटरी, गुंतवणूक घोटाळे यांसारख्या समस्या सांगतात.

सायबर गुन्ह्यांचे प्रकार आणि आकडेवारी: कोणते धोक्यांमध्ये जास्त?

महाराष्ट्र सायबर सेलच्या रिपोर्टनुसार, गुन्ह्यांचे मुख्य प्रकार:

• UPI आणि बँकिंग फसवणूक: ४०% (लिंक पाठवून OTP चोरी)
• फिशिंग आणि SMS धमक्या: २५% (फेक बँक मेसेज)
• ऑनलाइन गुंतवणूक घोटाळे: १५% (स्टॉक, क्रिप्टो अॅप्स)
• सोशल मीडिया स्कॅम्स: १०% (फेक प्रोफाइल्सवरून पैसे मागणे)
• इतर (लॉटरी, गिफ्ट कार्ड): १०%

२०२६ जानेवारीत २.१ लाख कॉल्स, १५,००० FIRs, नुकसान ५,००० कोटी रुपये. पुणे (३०%), मुंबई (२५%) टॉप.

गुन्हेगार कोण? इंडोनेशिया, केनिया, उत्तर प्रदेशचे गँग

महाराष्ट्र सायबर पोलिसांच्या माहितीनुसार, ६०% गुन्हे आंतरराष्ट्रीय गँग करतात. इंडोनेशिया, केनिया, नायजेरिया येथून कॉल सेंटर चालवतात. फोनवर “तुमचे पॅकेज अडकले”, “UPI रिफंड” असे सांगून OTP घेतात. भारतात उत्तर प्रदेश, बिहारचे गँगही सक्रिय. पुण्यात MIDC मध्ये असे १० सेंटर बस्ट.

२०२५ मध्ये महाराष्ट्रात १ लाख FIRs, ५०० अटक. पण पैसा परत मिळवण्यात फक्त १०% यश.

हेल्पलाइन कंट्रोल रूम: ७००० कॉल्सचा ताण

मुंबईत सेंट्रल कंट्रोल रूम, पुणे, नागपूरात सॅटेलाईट सेंटर्स. १९३० वर कॉल करा, ताबडतोब FIR ऑनलाइन होते. पण स्टाफ अपुरा, दररोज १०% कॉल्स मिस होतात. सरकारने २०२६ साठी १,००० नवे कर्मचारी नेमले.

लोकांचे अनुभव: फसलेल्यांची कहाण्या

पुण्यातील IT इंजिनीअर राहुल: “फेक अॅमेझॉन कॉल, ५० हजार UPI ने गेले. १९३० ला कॉल केला, FIR झाली पण पैसे परत नाहीत.”

नाशिकच्या गृहिणी: “लॉटरी जिंकली म्हणून १० हजार पाठवले, आता पोलिसांकडे.”

मुंबई व्यापारी: “क्रिप्टो अॅपवर २ लाख गुंतवले, गायब.”

असे हजारो केसेस.

महाराष्ट्रातील ट्रेंड: का वाढले गुन्हे?

• डिजिटल ट्रान्झॅक्शन वाढ: UPI १०० कोटी/दिवस.
• AI व्हॉईस क्लोनिंग: तुमचीच आवाज नक्कल.
• सोशल मीडिया अॅड्स: फेक निवेश.
• कमी जागरूकता: ग्रामीण भागात ५०% फसतात.

२०२४ ते २०२६: केसेस ५० हजार ते ३ लाख+.

बचाव टिप्स: घरबसल्या सुरक्षित राहा

१. OTP कधीच शेअर करू नका – बँक कधीही फोनवर मागत नाही.
२. अज्ञात लिंक्स उघडू नका, WhatsApp फॉरवर्ड चेक करा.
३. UPI PIN बदला दरमहा, टू-फॅक्टर ऑन.
४. १९३० ला ताबडतोब कॉल, स्क्रीनशॉट सेव्ह.
५. अॅप्स गुगल प्ले स्टोअरवरूनच डाउनलोड.

पोलिसांचे सल्ले: “५ मिनिटांत कार्रवाई शक्य, पण उशीर झाला तर पैसा गेला.”

सरकारची कारवाई आणि भविष्यातील योजना

महायुती सरकारने २०२६ साठी ५०० कोटींचा सायबर बजेट. नवे कंट्रोल रूम्स पुणे, ठाणे. AI टूल्सने ट्रॅकिंग. कायद्यात दुरुस्ती: सायबर गुन्ह्यांसाठी १० वर्षे तुरुंग.

तुलनात्मक तक्ता: महाराष्ट्र vs इतर राज्ये (२०२६ जानेवारी)

५ प्रश्नोत्तरे (FAQs)

१. महाराष्ट्र सायबर हेल्पलाइन क्रमांक काय?
१९३० वर कॉल करा, २४x७ चालू, ताबडतोब FIR.

२. सर्वाधिक सायबर गुन्हा कोणता?
UPI फसवणूक ४०%, OTP चोरीने बँक खाती रिकामी.

३. फसले तर पैसे मिळतील का?
१०% केसेसमध्ये यश, पण ५ मिनिटांत रिपोर्ट करा.

४. बचावासाठी काय करावे?
OTP शेअर नका, अॅप अपडेट ठेवा, अनोळखी कॉल कट.

५. २०२६ मध्ये किती केसेस अपेक्षित?
५ लाख+, नुकसान २०,००० कोटी. जागरूकता वाढवा.