FDA मंत्रालयात ३५ हजारांची लाच? झिरवाळांच्या खात्यात भ्रष्टाचाराची तक्रार CM कडे, मंत्र्याचं नावही रडारवर?

मंत्रालयातील FDA विभागात ३५ हजारांची लाच घेताना क्लर्क राजेंद्र धेरंगे याला ACB ने रंगेहाथ पकडलं; झिरवाळांच्या PA वर संशय, CM ला तक्रार.

भ्रष्टाचाराची तक्रार थेट CM ला, FDA च्या अधिकाऱ्यांचा बॉस संशयित? झिरवाळ काय म्हणतात?

मंत्रालयातील FDA विभागात भ्रष्टाचार? ACB ने क्लर्कला रंगेहाथ पकडलं, मंत्र्याच्या PA वर संशय

महाराष्ट्राच्या राजधानी मुंबईतल्या मंत्रालयाच्या दुसऱ्या मजल्यावर १२ फेब्रुवारी रोजी एक धक्कादायक घटना घडली. फूड अँड ड्रग अॅडमिनिस्ट्रेशन (FDA) विभागात एका क्लर्कला अँटी करप्शन ब्युरो (ACB) ने ३५ हजार रुपयांची लाच घेताना रंगेहाथ पकडलं. आरोपीचं नाव राजेंद्र धेरंगे असून, तो FDA मंत्री नरहरी झिरवाळांच्या विभागात काम करतो. तक्रारदाराच्या वैद्यकीय दुकानाच्या निलंबित परवानगी पुन्हा सक्रिय करण्यासाठी धेरंगेने ५० हजारांची मागणी केली होती, यातून ३५ हजार घेत असताना ACB च्या जाळ्यात सापडला. या प्रकरणाने राजकीय वातावरण ढवळून निघालं असून, झिरवाळांच्या वैयक्तिक सहाय्यक रामदास गाडे यांच्यावरही संशय व्यक्त होत आहे.​

ACB च्या जाळ्यात क्लर्क कसा सापडला?

ACB ला तक्रारदाराने माहिती दिली की त्याच्या वैद्यकीय दुकानाच्या परवानगीवर निलंबन काढण्यासाठी धेरंगेने ५० हजारांची लाच मागितली आहे. ACB ने ती माहिती खरी असल्याची खात्री करून घेतल्यानंतर जाळा रचला आणि १२ फेब्रुवारी संध्याकाळी मंत्रालयात धेरंगेने ३५ हजारांचे रोख नोटा स्वीकारताच पकडला गेला. आरोपीला अटक करून त्याच्या कार्यालयात आणि घरी शोधले गेले, तसेच भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायद्यांतर्गत गुन्हा दाखल करण्यात आला. ACB अधिकाऱ्यांनी सांगितलं की विभागात ६–७ कर्मचारी असून, त्यांच्या जबानी लावल्या जातील आणि धेरंगे यांच्या कॉल डेटा, मालमत्ता तपासल्या जातील. ही घटना मंत्रालयात घडल्याने ती अतिशय संवेदनशील ठरली आहे.​

मंत्री नरहरी झिरवाळांची भूमिका काय?

FDA विभागाचे मंत्री नरहरी झिरवाळ (NCP, महायुतीत) यांनी प्रकरणानंतर लगेचच स्पष्टीकरण दिलं की त्यांचा यात कोणताही थेट किंवा अप्रत्यक्ष संबंध नाही. दिल्ली दौऱ्यादरम्यान त्यांनी माध्यमांना सांगितलं की “जर माझ्याशी जोडले गेल्यास मी तात्काळ राजीनामा देईन”, आणि मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीसांशी चर्चा करणार असल्याचंही सांगितलं. झिरवाळांनी स्वतःची स्वच्छता सांगितली आणि संपूर्ण चौकशीची मागणी केली. मात्र, काँग्रेस प्रदेशाध्यक्ष हर्षवर्धन सपकल यांनी “मंत्रालयात उघड भ्रष्टाचार सुरू आहे, मंत्रींना काढून टाका” असा आरोप करून झिरवाळांचा राजीनामा मागितला.​

मुख्यमंत्री फडणवीसांचं क्लीन चिट आणि प्रतिक्रिया

बजेट सत्राच्या पूर्वसंध्येला झालेल्या पत्रकार परिषदेत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी स्पष्ट केलं की झिरवाळांचं नाव कोणत्याही पुराव्यात, संभाषणात किंवा रेकॉर्डमध्ये आलेलं नाही. “भ्रष्टाचाराविरुद्ध कारवाया सुरू आहेत, विशिष्ट व्यक्तींवर मर्यादित आहे” असं म्हणत फडणवीसांनी झिरवाळांना क्लीन चिट दिली. ते म्हणाले की तपास सुरू आहे आणि दोषींना शिक्षा होईल. ही घटना महायुती सरकारच्या भ्रष्टाचारविरोधी मोहिमेचं उदाहरण असल्याचंही त्यांनी सांगितलं. मात्र, विरोधकांनी याला “सरकारी संरक्षण” म्हटलं आहे.

FDA विभागातील भ्रष्टाचाराची पार्श्वभूमी

FDA विभाग हा औषधं, अन्न गुणवत्ता, परवानग्या यांच्याशी संबंधित असल्याने त्यात लाचखोरीची प्रकरणं आधीही घडली आहेत. नाशिकमध्येही FDA अधिकाऱ्यांवर दोन लाखांची लाचेची तक्रार आली होती, ज्यात मंत्री झिरवाळांचं नाव चर्चेत आलं. नवी मुंबईत ५ लाख, PWD मध्ये ८ लाख अशा इतर ACB ट्रॅप्सही गेल्या महिन्यात झाल्या. मंत्रालयातच ACB चा जाळा येणं हे विभागीय अधिकाऱ्यांच्या ढिसाळ कारभाराचं लक्षण असल्याचं तज्ञ सांगतात. वैद्यकीय दुकान परवानग्या, निलंबन रद्द करणं यांसारखे कामं लाचशाहीत अडकतात, ज्यामुळे जनतेचा विश्वास कमी होतो.​

राजकीय आरोप आणि मागण्या

काँग्रेसने महायुती सरकारवर “मंत्रालयात उघड लाचखोरी सुरू आहे, कामं पैशाशिवाय होत नाहीत” असा हल्ला चढवलाय. सपकल म्हणाले की ही अत्यंत गंभीर बाब असून, संबंधित मंत्र्याला पदच्युत करा. झिरवाळांनी मात्र राजीनामा देण्याची तयारी दाखवली असली तरी फडणवीसांनी क्लीन चिट दिल्याने प्रकरण थोडं शांत झालं. ACB चा तपास सुरू असून, चार्जशीटची प्रतीक्षा आहे. ही घटना महाराष्ट्र सरकारच्या भ्रष्टाचारविरोधी धोरणाला नवीन चाचणी ठरते.

धेरंगे यांना जामीन मंजूर, पण तपास सुरू

२० फेब्रुवारीला भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायद्याखालील विशेष कोर्टाने धेरंगे यांना जामीन मंजूर केला. बचाव पक्षाने सांगितलं की अतिरिक्त पैसे क्रेडिट कार्ड बिलासाठी होते, पण ACB ने याची खात्री करणार असल्याचं सांगितलं. जामीन मंजूर असला तरी प्रकरणात चार्जशीट येईपर्यंत तपास सुरू राहील आणि इतर कर्मचाऱ्यांच्या जबानी घेतल्या जातील. ही घटना मंत्रालयातील पारदर्शकतेच्या प्रश्नांना पुन्हा समोर आणते.

महाराष्ट्रात ACB च्या कारवायांची मालिका

२०२६ मध्ये ACB ने अनेक ठिकाणी जाळे रचले – नाशिकमध्ये FDA संबंधित दोन लाखांची लाच, नवी मुंबईत ५ लाख, PWD मध्ये ८ लाख अशा प्रकरणात कर्मचारी अटक. मंत्रालयातच अशी कारवाई होणं हे इतर विभागांसाठी इशारा आहे. फडणवीस सरकारने भ्रष्टाचारविरुद्ध कठोर भूमिका घेतल्याचं दाखवलं, जसं वैयक्तिक सहाय्यकांच्या नेमणुकींवर नियंत्रण. तरीही, मंत्रालयीन पातळीवर लाचखोरी सुरू राहिल्यास जनतेचा विश्वास डळ डळ होईल.

भ्रष्टाचार रोखण्यासाठी काय उपाय?

भ्रष्टाचार रोखण्यासाठी डिजिटल प्रक्रिया, ई-फाइलिंग, CCTV, तक्रार अॅप्स (ACB चं अॅप) यांचा वापर वाढवावा. कर्मचाऱ्यांच्या मालमत्ता तपास, नियमित ऑडिट आणि कठोर शिक्षा ही गरज आहे. जनतेनेही ACB ला थेट तक्रारी कराव्यात, जेणेकरून पारदर्शकता येईल. FDA सारख्या महत्त्वाच्या विभागात अन्न-औषध सुरक्षेसाठी स्वच्छ प्रशासन आवश्यक. ही घटना सरकारसाठी चेतावणी आहे.​

FAQs (Marathi – 5 प्रश्नोत्तर)

1. प्रश्न: FDA विभागात नेमकं काय घडलं?
   उत्तर: १२ फेब्रुवारी रोजी मंत्रालयात FDA क्लर्क राजेंद्र धेरंगे याने वैद्यकीय दुकान परवानगी निलंबन रद्द करण्यासाठी ३५ हजारांची लाच घेत असताना ACB ने रंगेहाथ पकडलं.​
2. प्रश्न: मंत्री नरहरी झिरवाळ यांचं यात काय कनेक्शन?
   उत्तर: धेरंगे झिरवाळांच्या विभागात काम करतो, PA रामदास गाडे यांच्यावर संशय; पण झिरवाळांनी नकार घातला आणि “संबंध सिद्ध झाल्यास राजीनामा” असं म्हटलं.
3. प्रश्न: CM फडणवीस काय म्हणाले?
   उत्तर: फडणवीसांनी झिरवाळांना क्लीन चिट देत सांगितलं की त्यांचं नाव कोणत्याही पुराव्यात नाही, तपास विशिष्ट व्यक्तींवर मर्यादित आहे.
4. प्रश्न: धेरंगे यांना जामीन मिळाला का?
   उत्तर: हो, २० फेब्रुवारीला विशेष कोर्टाने जामीन मंजूर केला, पण ACB चा तपास सुरू असून चार्जशीटची प्रतीक्षा आहे.
5. प्रश्न: विरोधक काय म्हणतात?
   उत्तर: काँग्रेसने मंत्र्याला पदच्युत करण्याची मागणी केली, मंत्रालयात उघड भ्रष्टाचार सुरू असल्याचा आरोप केला.​​