नागपुरचे आरबीआय चौक संविधान चौकात रूपांतर

नागपुरमध्ये लोकचळवळीने घडवलेले भारतातील पहिले ‘संविधान चौक’, सामाजिक-जागृतीला नवी प्रेरणा.

लोकचळवळीने घडवले नवे पर्व: संविधान चौकाचा इतिहास

नागपुरच्या मध्यवर्ती भागातील ऐतिहासिक आरबीआय चौकाचे ‘संविधान चौक’ मध्ये रूपांतर हे केवळ नामांतर नाही, तर सामाजिक-जागृतीसाठी एक क्रांतिकारक टप्पा आहे. नागपुर शहर, ज्याला क्रांतीभूमी, धम्मभूमी आणि दीक्षाभूमी म्हणून ओळखलं जातं, तेथे हा चौक संविधानाच्या आदर्शांसाठी वाहिलेला सार्वजनिक स्तंभ आहे.

सन २००५ मध्ये नागपूर जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी ई. झेड. खोब्रागडे यांनी ‘संविधान ओळख’ उपक्रम सुरू केला आणि २६ नोव्हेंबर २००५ रोजी आरबीआय चौकातून भव्य ‘संविधान रॅली’ निघाली. या जागराने लोकचळवळीला व्यापक स्वरूप दिले आणि २०११ मध्ये ज्येष्ठ कवी इ. मो. नारनवरे यांच्या सूचनेनुसार चौकाचे ‘संविधान चौक’ असे नामकरण केले गेले.

लोकचळवळीचे कार्यकर्त्यांनी २५-२६ नोव्हेंबर २०१२ रोजी नामफलक रात्रोरात उभारला. त्यानंतर नागपूर महानगरपालिकेने २०१३ मध्ये अधिकृत ठराव करून संविधान चौक हे नाव स्वीकृत केले.

संविधान चौक भारतात सामाजिक-जागृती आणि संविधान जागर करण्याचा एक भव्य स्तंभ ठरला आहे. या चौकावर अशोक स्तंभ आणि बहुभाषिक संविधान प्रास्ताविका देखील आहे, ज्या नागपुरमध्ये नागरिकांमध्ये संविधानाच्या मूलभूत तत्त्वांची जागरूकता वाढवतात.

FAQs:

1. नागपुरचा संविधान चौक काय आहे आणि त्याचा महत्वाचा इतिहास काय आहे?
2. संविधान चौकाचे रूपांतर कधी आणि कसे झाले?
3. ई. झेड. खोब्रागडे यांनी कोणती भूमिका बजावली?
4. संविधान चौकाचे नामकरण कसे झाले आणि लोकांनी त्याकडे कसे प्रतिसाद दिला?
5. संविधान चौक नागपुरसाठी सामाजिक-जागृती कशी आहे?