पुणे महापालिकेला जलसंपदा विभागाकडून ११.६० टीएमसी पाणी कोटा मंजूर, ३१ जानेवारीपर्यंत ११.२३ टीएमसी वापरून फक्त ०.३६ टीएमसी शिल्लक. ९३२.८८ कोटी थकबाकी १५ दिवसांत भरली नाहीतर पुरवठा बंद. पाणीकटाची भीती
पुण्याचा पाणी कोटा १२ दिवसांत संपणार? ९३३ कोटींची थकबाकीमुळे पाणीकट कसे टाळाल?
पुणे मंजूर पाणी कोटा १२ दिवसांत संपणार: जलसंपदा विभागाची थकबाकीमुळे इशारा
पुणे शहर हे महाराष्ट्रातलं दुसरं क्रमांकाचं मोठं शहर आहे. लाखो लोक येथे राहतात. पाण्याची मागणी दरवर्षी वाढत जाते. पण पुणे महानगरपालिकेला (पीएमसी) जलसंपदा विभागाने फक्त ११.६० टीएमसी (ट्रिलियन क्युबिक मीटर) पाणी कोटा मंजूर केला आहे. ३१ जानेवारीपर्यंत शहराने ११.२३ टीएमसी पाणी वापरलं असून, आता फक्त ०.३६ टीएमसी शिल्लक आहे. हा कोटा सध्याच्या वापरदराने केवळ १२ ते १५ दिवस टिकेल. त्यातच पीएमसीवर ९३२.८८ कोटी रुपयांची थकबाकी आहे. विभागाने १५ दिवसांत ही रक्कम भरावी असा इशारा दिला आहे. अन्यथा कोटा संपल्यावर पाणीपुरवठा बंद होईल.
पीएमसीला मंजूर ११.६० टीएमसी कोटा: वापराची सद्यस्थिती काय?
जलसंपदा विभागाने खडकवासला धरण प्रकल्पातून पुण्यासाठी वर्षभरासाठी ११.६० टीएमसी पाणी कोटा ठरवला आहे. हा कोटा पिण्याच्या पाण्यासाठी आहे. ३१ जानेवारी २०२६ पर्यंत पीएमसीने ११.२३ टीएमसी पाणी काढलं. म्हणजे ९७ टक्के कोटा फेडला. आता शिल्लक ०.३६ टीएमसी आहे. दरमहा सुमारे १.५ टीएमसी वापर होतो. म्हणून मार्च महिन्यात पाणीटंचाई होईल. विभागाने पत्र दिलं आहे की कोटा संपल्यावर पाणी बंद.
९३२.८८ कोटींची थकबाकी: कारणं आणि इतिहास
पीएमसीवर जलसंपदा विभागाची थकबाकी ही वर्षानुवर्षांची आहे. नोव्हेंबर-डिसेंबरसाठी १९.७५ कोटी भरले तरी फेब्रुवारीअखेर ९३२.८८ कोटी बाकी आहेत. कारणं अशी: मंजूर कोट्यापेक्षा जास्त पाणी वापर (२०२४-२५ मध्ये ८.८४ टीएमसी जास्त), प्रदूषण दंड, औद्योगिक दराने बिलिंग. महाराष्ट्र वॉटर रिसोर्स रेग्युलेटरी अथॉरिटी (MWRRA) नुसार २५% जास्त वापरावर १.५ पट दंड, त्याहून अधिकवर ३ पट. विभागाने १५ दिवसांत रक्कम भरावी असं सांगितलं.
खडकवासला धरण प्रकल्प: पाण्याचा मुख्य स्त्रोत
पुण्याचं पाणी मुख्यतः खडकवासला, पानशेत, वरसगाव, टेमघर धरणांमधून येतं. हे उल्हास नदी खोऱ्यात आहेत. पीएमसीला यातून पाणी मिळतं. धरणात पुरेसे पाणी असलं तरी कोटा मर्यादित. अतिरिक्त पाण्यासाठी परवानगी नसल्यास टँकर वाढवावे लागतील.
पीएमसीची बाजू: लोकसंख्या वाढ आणि विलीनीकरण
पीएमसी म्हणते, शहराची लोकसंख्या ७९ लाखांवर गेली. ३४ गावे विलगित झाली. मागणी वाढली. २०२५-२६ साठी २१.४८ टीएमसी मागितलं पण फक्त ११.६० मंजूर. प्रदूषण दंड माफ करावा, २ टीएमसी निवासी दराने बिल करावं असं सांगितलं. पण विभाग ऐकलं नाही.
पाणीटंचाईची भीती: मार्चमध्ये काय होईल?
कोटा संपल्यास पाणी बंद होईल. टँकर वाढतील. गेल्या वर्षी उन्हाळ्यात तांबडा झोन होता. यंदा लवकरच तेच. रहिवाशांना दर आठवड्याला पाणी मिळेल का? प्रश्न आहे. विभाग म्हणतो, कोटा संपला की बंद.
थकबाकी भरून कोटा वाढवण्याची शक्यता
पीएमसीने काही रक्कम भरली. २०० कोटी मार्चअखेर भरू असं सांगितलं. पण ९३२ कोटी मोठा आकडा. विभागाने तातडीने भरावं असं सांगितलं. कोटा वाढवण्यासाठी चर्चा सुरू.
पुणे पाणी प्रकल्प: दीर्घकालीन उपाय
मुटा, भामा आसखोल, कृष्णा वळण हे नवीन प्रकल्प सुरू होत आहेत. पण पूर्ण होण्यास वेळ. जुन्या पाईपलाइन दुरुस्ती, गळती कमी, रिसायकलिंग वाढवा.
नागरिक काय करू शकतात? बचत टिप्स
पाणी जपून वापरा. चुकीच्या ठिकाणी न वापरा. गळती दुरुस्त करा. रेन वॉटर हार्वेस्टिंग करा. शॉवरऐवजी बकल वापरा.
राजकीय वाद आणि जबाबदारी
विके पाटील यांनी अतिरिक्त पाण्यासाठी परवानगी दिली नाही. विरोधक म्हणतात, सरकार अपयशी. पीएमसीला दंड नव्हे मदत हवी.
पुण्यातील पाणीटंचाई इतिहास
२०२५ मध्येही असंच झालं. टँकर वाढले. यंदा लवकर संकट. विभाग आणि पीएमसी दोघेही जबाबदार.
५ FAQs
१. प्रश्न: पुण्याचा पाणी कोटा किती?
उत्तर: ११.६० टीएमसी खडकवासला धरण प्रकल्पातून.
२. प्रश्न: किती शिल्लक?
उत्तर: ३१ जानेवारीनंतर ०.३६ टीएमसी, १२-१५ दिवस पुरेल.
३. प्रश्न: थकबाकी किती?
उत्तर: ९३२.८८ कोटी रुपये.
४. प्रश्न: पाणी बंद होईल का?
उत्तर: कोटा संपला आणि थकबाकी न भरली तर होईल.
५. प्रश्न: पीएमसी काय म्हणते?
उत्तर: लोकसंख्या वाढ, कोटा कमी, थकबाकी भरू.
Leave a comment