पिंपरी चिंचवडमध्ये जलप्रदूषण वाढलं का? महापालिकेनं तृतीय पक्ष संस्था नेमली

पिंपरी चिंचवडमध्ये जलप्रदूषण वाढल्याने महापालिकेनं तृतीय पक्ष संस्थेला पाण्याच्या चाचणीसाठी नेमलं. नद्या, भूजलाची तपासणी होणार.

पवना, इंद्रायणी, मुळा नद्यांत प्रदूषण वाढलं – PCMC ची चाचणी काय दाखवेल?

पिंपरी चिंचवडमध्ये जलप्रदूषण वाढलं; महापालिकेनं तृतीय पक्ष संस्थेला चाचणीसाठी नेमलं

पिंपरी चिंचवड शहरात पवना, इंद्रायणी आणि मुळा नद्यांतील जलप्रदूषण वाढल्याच्या तक्रारी वाढल्या आहेत, ज्यामुळे महानगरपालिकेनं (PCMC) तृतीय पक्ष संस्थेला पाण्याच्या गुणवत्तेच्या चाचणीसाठी नेमलं आहे. पर्यावरणप्रेमी नागरिक, स्थानिक आणि केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या (CPCB/MPCB) पथकांनी नद्यांच्या पाण्याचे नमुने घेतले असून, त्या तपासणीसाठी स्वतंत्र एजन्सीची नियुक्ती करण्यात आली. शहरातील औद्योगिक फेकपाणी, अपुरे शुद्धीकरण केंद्र (STP), नाल्याचं अनधिकृत सोडणं यामुळे प्रदूषण वाढलं असल्याचं तक्रारी आहेत. महापालिका आयुक्त श्रावण हर्डीकर यांनी MPCB, MIDC ला पत्र लिहून वरच्या भागातील प्रदूषण तपासण्याची मागणी केली आहे. चाचणी अहवालानंतर उपाययोजना केल्या जातील.

नद्यांतील प्रदूषणाची वाढती पातळी

पिंपरी चिंचवडमधून वाहणाऱ्या पवना, इंद्रायणी आणि मुळा नद्यांत फेस, दुर्गंध, मृत मासे दिसण्याच्या तक्रारी वाढल्या आहेत. MPCB च्या CEPI अहवालानुसार २०२४ मध्ये पिंपरीचा एकूण प्रदूषण निर्देशांक ५२.१६ इतका होता, ज्यात पाणी निर्देशांक ६.२५ (हवा ५२). केंद्रीय पथकाने नुकतंच नमुने घेतले असून, तृतीय पक्ष संस्था BOD, COD, DO, हेवी मेटल्स यांची तपासणी करेल. पर्यावरण कार्यकर्ते म्हणतात, औद्योगिक क्षेत्रातील ३१ MLD अस्वच्छ पाणी नद्यांत मिसळतंय. हे प्रदूषण भूजलात शिरून आरोग्य धोक्याचं कारण ठरतंय.

PCMC ची उपाययोजना आणि तृतीय पक्ष चाचणी

महापालिकेनं नद्या प्रदूषण रोखण्यासाठी इंटरसेप्टर लाईन्स, मेकॅनिकल स्क्रीन्स बसवल्या असून, दोन संस्थांना न्यूसन्स डिटेक्शन टीम म्हणून नेमलं. आता जलप्रदूषण वाढल्याने तृतीय पक्ष एजन्सीला नदी, भूजल, टँकर पाण्याची चाचणी करण्याचं काम दिलं. CoEP सारख्या संस्था यापूर्वी STP च्या पाण्याची तपासणी करतात. आयुक्त हर्डीकर म्हणाले, “अँड्रा धरणातून पाण्याची सोड वाढवून निघोजे विहिरीची पातळी २ मीटर ठेवली; MPCB ला औद्योगिक फेकाची तपासणी करायला सांगितलं.” अहवालानंतर कठोर कारवाई होईल.

औद्योगिक आणि घरगुती सांडपाण्याची समस्या

शहरातील २६० MLD सांडपाण्यापैकी फक्त २२९ MLD शुद्धीकरण होतं, उरलेलं नद्यांत मिसळतं, कारण चिखली, कुडलवाडी, मोशी, तळवाडे भागात STP अपुरे. MIDC मधील उद्योगांकडून अनधिकृत फेकामुळे प्रदूषण वाढतंय. MPCB ने PCMC ला नोटीस दिल्या आहेत. घरगुती कचरा, प्लास्टिक, रासायनिक वस्तू यांचाही परिणाम होतो. तृतीय पक्ष चाचणी हे सगळं उघड करेल.

आरोग्य आणि पर्यावरणावर होणारे परिणाम

प्रदूषित पाण्यामुळे पोटाचे विकार, ताप, त्वचेचे आजार वाढले आहेत; चिखली प्राधिकरण भागात गंदे दुर्गंधी पाण्याच्या तक्रारी आहेत. मासे मरतात, जैवविविधता नष्ट होते, भूजल दूषित होतं. MPCB च्या अहवालात हवा-पाणी प्रदूषणाचा परिणाम मानवी आरोग्यावर होतो असं नमूद. दीर्घकाळ प्रदूषणामुळे कर्करोग, श्वसन समस्या वाढू शकतात. नागरिकांनी सावध राहावं.

भविष्यातील उपाययोजना अपेक्षित

चाचणीनंतर STP वाढ, इंटरसेप्टर पूर्ण करणं, उद्योगांना नोटिसा, न्यूसन्स टीम सक्रिय करणं अपेक्षित. NGT ने पवना प्रदूषणावर PCMC ला अहवाल मागितला होता. हिरव्या उपाययोजना, जनजागृती आवश्यक. तृतीय पक्ष अहवालानंतर कारवाई होईल.

FAQs (Marathi)

1. प्रश्न: पिंपरी चिंचवडमध्ये जलप्रदूषण का वाढलं?
   उत्तर: औद्योगिक फेकपाणी, अपुरे STP, घरगुती सांडपाणी नद्यांत मिसळल्याने; पवना, इंद्रायणी, मुळा प्रभावित.
2. प्रश्न: PCMC ने काय केलं?
   उत्तर: तृतीय पक्ष संस्थेला नदी, भूजल चाचणीसाठी नेमलं; MPCB ला उद्योग तपासणीची मागणी.
3. प्रश्न: प्रदूषणाची पातळी किती?
   उत्तर: CEPI स्कोअर ५२.१६ (२०२४); BOD, COD वाढले, DO कमी.
4. प्रश्न: आरोग्य धोका काय?
   उत्तर: पोटाचे विकार, ताप, त्वचा आजार; दीर्घकाळ कर्करोग धोका.
5. प्रश्न: उपाय काय?
   उत्तर: STP वाढ, इंटरसेप्टर, न्यूसन्स टीम, उद्योग कारवाई; अहवालानंतर कठोर पावले.