मुंबई महापालिकेच्या पहिल्या सभेत खड्डे का नाही, नामांतर का? 27 पैकी 20 प्रस्ताव कशामुळे नामकरणाचे?

चार वर्षांनंतर मुंबई महापालिकेच्या पहिल्या महासभेत 27 पैकी 20 प्रस्ताव रस्ते, पूल नामांतराचे. विकासकामं बाजूला ठेवून राजकारण? संपूर्ण यादी पहा.

चार वर्षांत BMC ने काय केलं? आता नामांतराच्या दांभिकतेचं रहस्य काय?

मुंबई महापालिकेच्या चार वर्षांनंतरच्या पहिल्या महासभेत नामांतराची धूम; 27 पैकी 20 प्रस्ताव काय आहेत?

मुंबई ही देशाची आर्थिक राजधानी, पण तिच्या रस्त्यांवर खड्डे, पाणीटंचाई, कचऱ्याच्या ढिगारे आणि अतिक्रमणं यामुळे नागरिक हैराण. चार वर्षांच्या अंतरानंतर 25 फेब्रुवारीला होणाऱ्या मुंबई महानगरपालिकेच्या (BMC) पहिल्या महासभेत या मूलभूत समस्या सोडवण्याऐवजी नामकरणाच्या 20 प्रस्तावांना प्राधान्य मिळालंय, असं अजेंडा सांगतो. शहरवासीयांच्या अपेक्षांपेक्षा वेगळं चित्र असल्याने “विकासकामं नंतर, नामांतर आधी?” असा सवाल उपस्थित होतोय. ही सभा नव्या कार्यकाळाची सुरुवात असल्याने तिचं महत्त्व मोठं, पण अजेंडा पाहिल्यावर राजकीय खेळाला जास्त महत्त्व दिसतं.

BMC महासभेचं महत्व आणि पार्श्वभूमी

BMC ही जगातील श्रीमंत महानगरपालिका, वार्षिक बजेट कोट्यवधींच्या घरात, पण निवडणुकीनंतर चार वर्षं महासभा झाली नाही. आता नव्या सभागृहात 227 नगरसेवकांसह पहिली बैठक होतेय, ज्यात महत्त्वाचे निर्णय घेतले जातील. गेल्या निवडणुकीत शिवसेना (UBT), भाजप, काँग्रेससह विविध पक्षांचे नगरसेवक निवडून आले, त्यामुळे अजेंड्यावरून राजकीय रंग चढलाय. चार वर्षांत शहरात झालेल्या बदलांना आता अधिकृत ठेवा देण्याचं काम या सभेत होईल, पण प्राधान्य नामकरणाला असल्याने टीका होतेय. ही बैठक मुंबईकरांच्या दैनंदिन आयुष्यावर परिणाम करणारी ठरेल का, याकडे लक्ष लागलंय.

अजेंड्यावर 27 प्रस्ताव; नामकरणाची संख्या धक्कादायक

या महासभेच्या अजेंड्यावर एकूण 27 प्रस्ताव आहेत, त्यापैकी 20 नामकरणाचे – रस्ते, पूल, चौक, उद्याने, तलाव अशा सार्वजनिक ठिकाणांच्या नावांबाबत. उर्वरित तीन प्रस्ताव विविध समित्यांवर सदस्यांची नियुक्ती, एक पदपथावरील गटई कामगारांना स्टॉल देण्याबाबत आणि बाकी काही छोटे. खड्डे बुजवणं, काँक्रिटीकरण, पाणीपुरवठा सुधारणा, कचरा व्यवस्थापन यांसारखे मुद्दे दुय्यम ठरलेत. हे नामकरण प्रायस “urgent business” म्हणून मांडले गेलेत, ज्यामुळे तात्काळ मंजुरीची शक्यता. नागरिकांच्या दृष्टीने हे काही नवीन नाही, निवडणूक आधीही असंच घडतं, पण पहिल्या सभेतच याला प्राधान्य म्हणजे प्राथमिकता काय, असा प्रश्न.

प्रमुख नामकरण प्रस्तावांची यादी

वरळीतील जलतरण तलावाचं नाव ‘हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे जलतरण तलाव’ करण्याचा प्रस्ताव हा सर्वात चर्चेत आहे. घाटकोपर-मानखुर्द रस्त्यावरील पुलाला ‘छत्रपती शिवाजी महाराज उड्डाणपूल’ असं नामकरण करण्यात येणार. इतर प्रस्तावांमध्ये विविध रस्ते, चौकांना नेते, शहीद, सामाजिक कार्यकर्त्यांची नावं देण्याचे आहेत, जसं की काही ठिकाणी डॉ. आंबेडकर, स्वातंत्र्यवीर सावरकर किंवा स्थानिक नेत्यांची नावं. एकूण 20 पैकी काही शिवसेना, भाजपसारख्या पक्षांच्या नगरसेवकांनी मांडलेत, जे त्यांच्या राजकीय वारशाला उजाळा देण्यासाठी आहेत. संपूर्ण यादी सभेनंतर अधिकृत जाहीर होईल, पण सध्या उपलब्ध माहितीनुसार बहुतेक ऐतिहासिक, राजकीय व्यक्तींवर केंद्रित.

नामकरण का आणि ते कसं करतात?

नामकरण हे नगरसेवकांसाठी सोपं राजकीय हत्यार आहे – कमी खर्चात, कमी वाद घडवून मतदारांना आकर्षित करता येतं. एकदा प्रस्ताव मंजूर झाला की उद्घाटनाची सोहळा होतो, फलक लावला जातो आणि पक्षाला प्रसिद्धी मिळते. पूर्वी 2016 मध्येही निवडणूक आधी 20 नामकरण मंजूर झाले होते, ज्यात APJ अब्दुल कलाम, जगजीत सिंह, विलासराव देशमुख यांची नावं आली. मुंबईत आधीपासून ब्राभण्मुंबई हीच नावं आहेत, पण आता नव्या प्रस्तावांमुळे काही ठिकाणी बदल होतायत. हे बदल करताना BMC च्या स्थायी समितीची मंजुरी घेतली जाते, पण महासभेत तात्काळ मंजूर होतात.

राजकीय पक्षांची रणनीती काय दिसते?

शिवसेना (दोन्ही गट), भाजपसारखे पक्ष महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक वारशाला जोडणारी नावं – शिवाजी महाराज, बाळासाहेब ठाकरे – पुढे करतात. काँग्रेस, राष्ट्रवादी किंवा इतर पक्ष नेते, शहीद किंवा सामाजिक सुधारकांची नावं मांडतात. पूर्वी टिपू सुलतानच्या नावावरून वाद झाले होते, आता तो प्रस्ताव नसल्याने शांतता. ही नामकरणं निवडणूक गणिताला धरून असतात, जेणेकरून मतदारांना “आम्ही तुमच्या हिरोचं सन्मान केलं” असं वाटेल. पण टीकाकार म्हणतात, हे सगळं राजकारण आहे, खरं विकासकामं बाजूला पडतात.

मुंबईकरांच्या समस्या बाजूला?

शहरात पावसाळ्यापूर्वी खड्डे बुजवणं, पदपथांची दुरुस्ती, पाणीपुरवठा 24×7 करणं, कचरा शून्य करणं – हे मुद्दे अपेक्षित होते. अजेंड्यात फक्त एक प्रस्ताव पदपथ गटई कामगारांसाठी, जोही छोटा. 2026 मध्ये मेट्रो विस्तार, कोस्टल रोडसारखे मोठे प्रकल्प सुरू आहेत, पण साध्या रस्त्यांच्या दुरुस्तीसाठी महासभेचं प्राधान्य नाही. नागरिक म्हणतात, नावं बदलणं ठीक, पण रस्ते चांगले झाले तरच चालतील. ही बैठक विकासाच्या दृष्टीने काय देईल, याची उत्सुकता.

नामकरणाचे फायदे आणि तोटे

फायदे म्हणजे ऐतिहासिक व्यक्तींचा सन्मान, स्थानिक अभिमान वाढतो, पर्यटनाला चालना मिळते. उदाहरणार्थ, शिवाजी महाराज पुल किंवा ठाकरेंचा तलाव असं नाव झाल्याने लोक ओळखतील. तोटे म्हणजे वारंवार बदल होतात, फलक बदलायला खर्च, गोंधळ होतो आणि मुख्य समस्या सोडवल्या जात नाहीत. समाजशास्त्रज्ञ म्हणतात, हे corporators चं मतदार भुलवणं आहे. तरीही हे चालू राहणार, कारण राजकीय फायद्याचं.

भविष्यात काय होईल?

ही सभा संपल्यावर नामकरणांची उद्घाटनं होतील, फोटो, व्हिडिओ व्हायरल होतील. पण खरं येणारं पाहायचं – खड्डे कमी होतील का, पाणी येईल का. BMC ला सुधारायला हवं, नामकरण कमी, विकास जास्त. मुंबईकरांनी आवाज द्यावा, म्हणजे बदल घडेल.

FAQs (Marathi – 5)

1. प्रश्न: BMC च्या पहिल्या महासभेत एकूण किती प्रस्ताव आहेत?
   उत्तर: 27 प्रस्ताव, त्यापैकी 20 नामकरणाचे, 3 समित्या नियुक्त्या आणि 4 इतर.​
2. प्रश्न: कोणता प्रमुख नामकरण प्रस्ताव आहे?
   उत्तर: वरळी जलतरण तलावाला ‘हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे जलतरण तलाव’ आणि घाटकोपर पुलाला ‘छत्रपती शिवाजी महाराज उड्डाणपूल’.​
3. प्रश्न: नामकरण का प्राधान्य मिळालं?
   उत्तर: नगरसेवकांसाठी हे सोपं राजकीय हत्यार, कमी खर्चात प्रसिद्धी आणि मतदार भुलवणं शक्य होतं.
4. प्रश्न: विकासकामांचे प्रस्ताव का नाहीत?
   उत्तर: अजेंड्यात फक्त एक पदपथ स्टॉलचा, खड्डे, पाणी यांच्यावर प्राधान्य नाही.
5. प्रश्न: ही सभा कधी होणार?
   उत्तर: 25 फेब्रुवारी 2026 रोजी, चार वर्षांनंतरची पहिली महासभा