जिल्हा परिषद मतदान दिवशी प्रचार जाहिराती बंद?

पुणे जिल्हा परिषद व पंचायत समिती निवडणुकीत मतदान दिवशी प्रचार जाहिरातींवर पूर्ण बंदी! जिल्हाधिकारी जितेंद्र दूदींचे आदेश, नियमांचे उल्लंघन कसे टाळावे व शांत मतदान कसं होईल याची माहिती. 

पुणे झेडपी निवडणूक: मतदानाच्या दिवशी होर्डिंग्स–बॅनर काढले नाही तर काय होईल?

जिल्हा परिषद मतदान दिवशी प्रचार जाहिरातींवर पूर्ण बंदी!

पुणे जिल्ह्यातील जिल्हा परिषद (झेडपी) आणि पंचायत समिती निवडणुका जवळ आल्या आहेत. या निवडणुकीत शांतता, निर्भयता आणि निष्पक्षता राखण्यासाठी जिल्हाधिकारी जितेंद्र दूदींनी कडक आदेश जारी केले आहेत. त्यानुसार, मतदानाच्या दिवशी प्रचाराच्या सर्व जाहिरातींवर पूर्ण बंदी घालण्यात आली आहे. होर्डिंग्ज, बॅनर, पोस्टर्स, पॅम्फलेट्स किंवा इतर कोणत्याही प्रकारच्या प्रचार सामग्रीला परवानगी नाही. हे आदेश केवळ पुणे जिल्ह्यात लागू होत आहेत आणि मतदान दिवशी सकाळी ६ वाजेपासून रात्री १० वाजेपर्यंत किंवा मतदान संपेपर्यंत अंमलात राहतील.

या बंदीमुळे उमेदवारांना मोठा धक्का बसला आहे. शेवटच्या क्षणी मतदारांपर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या नेत्यांना आता फक्त घराघरात जाऊन प्रचार करावा लागेल. दूदींनी हे आदेश भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता २०२३ च्या कलम १६३ अंतर्गत जारी केले आहेत. उल्लंघन केल्यास कठोर कारवाई होईल, असा इशाराही दिला आहे. निवडणूक आयोगाच्या मार्गदर्शक तत्त्वानुसारही मतदान ४८ तास आधी प्रचार थांबवावा लागतो, पण पुण्यात अतिरिक्त कडकपणा दिसतो आहे.

जितेंद्र दूदी कोण आहेत? पुणे जिल्हाधिकारी म्हणून त्यांची भूमिका

जितेंद्र दूदी हे सध्या पुणे जिल्हाचे जिल्हाधिकारी आणि जिल्हादंडाधिकारी आहेत. त्यांनी जिल्ह्यातील निवडणुका शांततेने पार पाडण्यासाठी अनेक उपाययोजना केल्या आहेत. झेडपी आणि पंचायत समिती निवडणुकीसाठी त्यांनी प्रतिबंधात्मक आदेश जारी केले जे ९ फेब्रुवारी २०२६ पर्यंत लागू राहतील. दूदींनी स्पष्ट केले की, प्रचार साहित्याची छपाई, प्रदर्शन आणि वितरण यावर कडक नियंत्रण आहे. उमेदवारांना प्रचारासाठी १० पेक्षा जास्त वाहनांचा ताफा ठेवता येणार नाही.

त्यांच्या आदेशात धरणे, मोर्चा, उपोषण, भडकावणारे भाषणे यावरही बंदी आहे. सरकारी इमारतींवर किंवा रस्त्यांवर अडथळा निर्माण करणारी प्रचार सामग्री काढली नाही तर दंड होईल. दूदींच्या या कडक धोरणामुळे पुणे ग्रामीणमध्ये शांत निवडणुका होण्याची अपेक्षा आहे. पूर्वीच्या निवडणुकांमध्येही त्यांनी ईव्हीएम व्यवस्थापन, मतदार जागृती आणि सुरक्षितता यावर भर दिला आहे.

झेडपी निवडणुकीची पार्श्वभूमी आणि पुण्यातील महत्त्व

महाराष्ट्रात जिल्हा परिषद आणि पंचायत समिती निवडणुका २०२६ मध्ये होत आहेत. पुणे जिल्ह्यात ३७०१ मतदान केंद्रांवर मतदान होईल. पुणे ग्रामीण हा भाग राजकीयदृष्ट्या संवेदनशील आहे. बारामती, इंदापूर, पुरंदर, वेल्हे अशा तालुक्यांत पक्षांची तीव्र स्पर्धा आहे. राष्ट्रवादी, भाजप, काँग्रेस आणि महाविकास आघाडीचे उमेदवार जोरदार प्रचार करत आहेत.

या निवडणुकीत ग्रामपंचायतींवरून झेडपीपर्यंत विकासकामांचा निर्णय होतो. म्हणून उमेदवार प्रचारात कोणतीही कसर सोडत नाहीत. पण दूदींच्या आदेशाने शेवटच्या दिवशी प्रचारावर लगाम घातला आहे. मतदान ७ फेब्रुवारीला अपेक्षित आहे. या पार्श्वभूमीवर जाहिराती बंदी मोठी बातमी आहे.

मतदान दिवशी प्रचार जाहिरातींवर बंदी का? निवडणूक नियम काय सांगतात?

निवडणूक आयोगाचे मॉडेल कोड ऑफ कंडक्ट (एमसीसी) नुसार, मतदान ४८ तास आधी प्रचार थांबवावा लागतो. यात सभा, मोर्चे, रॅली, सोशल मीडिया प्रचार यांचा समावेश आहे. जाहिराती, होर्डिंग्ज, बॅनर काढणे बंधनकारक असते. पुण्यात दूदींनी याला अंमलबजावणीवर भर दिला आहे. ध्वनिक्षेपक सकाळी ६ ते रात्री १० पर्यंत बंद, हालचाल करणाऱ्या वाहनांवर ध्वनी काढता येणार नाही.

मतदान केंद्राभोवती १०० मीटर क्षेत्रात प्रचार पूर्णपणे बंद. नमुना मतपत्रिका छापण्यावरही नियंत्रण आहे. इतर उमेदवाराचे चिन्ह किंवा नाव वापरता येणार नाही. हे नियम मतदारांना निर्भय मतदान करण्यासाठी आहेत. उल्लंघन केल्यास उमेदवारी रद्द होऊ शकते किंवा फौजदारी गुन्हा दाखल होईल.

प्रतिबंधात्मक आदेशांचा तपशील: काय काय बंद आहे?

दूदींच्या आदेशात कलम १६३ अंतर्गत अनेक निर्बंध आहेत. राजकीय पक्ष, उमेदवार, प्रतिनिधींना धरणे, मोर्चा, उपोषण करण्यास बंदी. जिल्हाधिकारी कार्यालय, तहसीलदार कार्यालयाभोवती १०० मीटर क्षेत्र प्रतिबंधित. प्रचार वाहनांची मर्यादा १० वाहनांपर्यंत. ध्वनिक्षेपक केवळ ठराविक ठिकाणी स्थिर अवस्थेत वापरता येतील.

स्फोटक, शस्त्रे, दगडफेक करणारी वस्तू नेहमी बंद. भडकावणारी भाषणं, सोशल मीडियावर खोटी माहिती यावरही कारवाई. प्रचार साहित्य छापणाऱ्या छापखान्यांना नियम पाळावे लागतील. हे आदेश ९ फेब्रुवारीपर्यंत लागू. उल्लंघनावर भारतीय न्याय संहिता कलम २२३ अंतर्गत दंड.

झेडपी निवडणुकीत प्रचाराच्या शेवटच्या दिवशी उमेदवार काय करतील?

प्रचाराच्या शेवटच्या दिवशी उमेदवारांना आता घराघरात जाऊन मतदारांना भेटावे लागेल. पत्रके वाटणे, वैयक्तिक संपर्क यावर भर. सोशल मीडिया वापरता येईल पण भडकावणारी पोस्ट नाही. पक्ष प्रमुखांच्या रोड शो किंवा सभा रद्द झाल्या आहेत. प्रचार थांबला तरी मतदार जागृती चालू राहील.

निवडणूक आयोगाने स्टार प्रचारकांच्या खर्चाला उमेदवाराच्या खर्चात मोजू नये असे म्हटले आहे. पण भेटीची पूर्वपरवानगी आवश्यक. पुण्यात हे नियम कडकपणे लागू होत आहेत.​

पुणे ग्रामीणमध्ये झेडपी निवडणुकीची राजकीय स्थिती

पुणे ग्रामीणमध्ये भाजप, राष्ट्रवादी, काँग्रेस आणि शिवसेना यांची स्पर्धा आहे. बारामती परिसरात पवार गट मोठा प्रभाव आहे. इंदापूर, दौंड, पुरंदर येथे विकास मुद्दे महत्त्वाचे. झेडपी निवडणूक ग्रामविकास निधी ठरवते. म्हणून प्रचार तीव्र आहे.

दूदींच्या आदेशाने प्रचार शांत होईल. पूर्वीच्या निवडणुकांमध्ये हिंसा घडली होती. यावेळी ईव्हीएम, सीसीटीव्ही, उमेदवार खर्च तपास यावर भर. मतदार मतदानाला यावेत यासाठी मोहिमा चालू आहेत.​

निवडणूक नियमांचे उल्लंघन झाल्यास काय होईल?

उल्लंघन केल्यास उमेदवारी रद्द, दंड, तुरुंगवास होऊ शकतो. भारतीय न्याय संहिता कलम २२३ अंतर्गत कारवाई. प्रचार साहित्य काढले नाही तर दंड. ध्वनीप्रदूषणासाठीही दंड. फ्लायिंग स्क्वॉड तयार आहेत.

मतदान केंद्राभोवती १०० मीटर मोबाईल, शस्त्रे बंद. मतदारांना निर्भय मतदानासाठी हे आवश्यक आहे.​

मतदारांसाठी महत्त्वाच्या सूचना

मतदारांना ओळखपत्र घेऊन जावे. सकाळी ७ ते संध्याकाळी ६ पर्यंत मतदान. १०० मीटर आत प्रचार नाही. पाणी, रॅम्पची सोय असेल. मतदार जागृती मोहिमा चालू आहेत.​

निवडणूक आयोगाने मतदान वाढवण्यासाठी प्रयत्न केले आहेत. पुण्यात उच्च मतदानाची अपेक्षा आहे.​

शांत निवडणुकीसाठी प्रशासनाची तयारी

दूदींनी ईव्हीएम सुरक्षित ठेवण्यासाठी स्ट्रॉंग रूम, सीसीटीव्ही, सुरक्षारक्षकांची व्यवस्था केली आहे. पोलिस, आरटीओ, स्थानिक संस्था एकत्र काम करतील. फ्लायिंग स्क्वॉड प्रचार तपासतील.

या सगळ्या उपायांमुळे पुणे झेडपी निवडणूक शांत होईल.​

मतदानानंतर काय? मतमोजणीची तयारी

मतदानानंतर ४८ तासांत मतमोजणी होईल. तिथेही प्रतिबंध लागू राहतील. निकालानंतर नवीन झेडपी सभापती निवडणूक होईल.​

५ FAQs

१. प्रश्न: जिल्हा परिषद मतदान दिवशी प्रचार जाहिरातींवर बंदी का?
उत्तर: शांत, निर्भय मतदानासाठी जिल्हाधिकारी जितेंद्र दूदींनी भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता कलम १६३ अंतर्गत आदेश जारी केले. निवडणूक आयोगाच्या नियमांनुसार ४८ तास आधी प्रचार थांबतो.

२. प्रश्न: काय काय प्रचार साहित्य बंद आहे?
उत्तर: होर्डिंग्ज, बॅनर, पोस्टर्स, पॅम्फलेट्स, कटआऊट्स, आर्चेस. रस्त्यांवर अडथळा करणारी सर्व सामग्री काढावी लागेल.

३. प्रश्न: ध्वनिक्षेपक कधी बंद?
उत्तर: सकाळी ६ ते रात्री १० पर्यंत बंद. केवळ ठराविक ठिकाणी स्थिर अवस्थेत वापरता येतील, हालचाल करणाऱ्या वाहनांवर नाही.

४. प्रश्न: उल्लंघन झाल्यास काय कारवाई?
उत्तर: उमेदवारी रद्द, दंड, तुरुंगवास. भारतीय न्याय संहिता कलम २२३ अंतर्गत फौजदारी गुन्हा दाखल होईल.

५. प्रश्न: प्रचारासाठी किती वाहनं परवानगी?
उत्तर: १० पेक्षा जास्त वाहनांचा ताफा ठेवता येणार नाही. पूर्वपरवानगी आवश्यक.