Chaiti Chhath 2026: नहाय-खायपासून उषा अर्घ्यापर्यंत पूजा कॅलेंडर

Chaiti Chhath 2026 कधी आहे? नहाय-खाय, खरना, संध्या अर्घ्य आणि उषा अर्घ्याच्या तारखा व पूजा विधी जाणून घ्या.

चैती छठ पूजा 2026: तारीख, अर्घ्य वेळ आणि चार दिवसीय व्रत

छठ पूजा हा हिंदू धर्मातील अत्यंत पवित्र आणि कठोर व्रत मानला जातो. हा सण सूर्यदेव आणि छठी मइया यांना समर्पित असून मुख्यतः बिहार, झारखंड, उत्तर प्रदेश आणि नेपाळच्या काही भागांमध्ये मोठ्या श्रद्धेने साजरा केला जातो.

छठ पूजा वर्षातून दोन वेळा साजरी केली जाते. एक कार्तिक महिन्यात आणि दुसरी चैत्र महिन्यात — ज्याला “चैती छठ” म्हणतात.

2026 मध्ये चैती छठ पूजा 22 मार्चपासून सुरू होऊन 25 मार्चपर्यंत साजरी केली जाईल. हा चार दिवसांचा सण असून प्रत्येक दिवसाला विशिष्ट धार्मिक विधी आणि नियम असतात.

या व्रतामध्ये भक्त सूर्यदेवाला संध्याकाळी आणि सकाळी अर्घ्य देऊन आरोग्य, समृद्धी आणि कुटुंबाच्या कल्याणासाठी प्रार्थना करतात.

---

चैती छठ 2026 चार दिवसांचे पूजा कॅलेंडर

चैती छठ हा चार दिवसांचा पवित्र सण आहे.

दिन | पूजा विधी | तारीख 2026
पहिला दिवस | नहाय-खाय | 22 मार्च
दुसरा दिवस | खरना | 23 मार्च
तिसरा दिवस | संध्या अर्घ्य | 24 मार्च
चौथा दिवस | उषा अर्घ्य | 25 मार्च

या चार दिवसांत व्रती अत्यंत कठोर नियमांचे पालन करतात आणि 36 तासांचा निर्जला उपवास करतात.

---

नहाय-खाय: व्रताची सुरुवात

छठ पूजेचा पहिला दिवस “नहाय-खाय” म्हणून ओळखला जातो.

या दिवशी:

• व्रती पवित्र नदी किंवा तलावात स्नान करतात
• घराची स्वच्छता केली जाते
• सात्विक भोजन तयार केले जाते

हा दिवस व्रताची शुद्ध आणि पवित्र सुरुवात मानला जातो.

---

खरना पूजा

दुसऱ्या दिवशी “खरना” किंवा “लोहंडा” साजरा केला जातो.

या दिवशी व्रती:

• दिवसभर उपवास करतात
• संध्याकाळी खीर आणि रोटीचा प्रसाद तयार करतात
• प्रसाद ग्रहण करून 36 तासांचा निर्जला उपवास सुरू करतात

खरना हा छठ व्रताचा अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो.

---

संध्या अर्घ्य

तिसऱ्या दिवशी व्रती डूबत्या सूर्याला अर्घ्य देतात.

या दिवशी:

• नदी, तलाव किंवा घाटावर पूजा केली जाते
• सूपामध्ये फळे, ठेकुआ आणि प्रसाद ठेवला जातो
• सूर्यदेवाला अर्घ्य दिले जाते

हा छठ पूजेचा सर्वात महत्त्वाचा धार्मिक विधी मानला जातो.

---

उषा अर्घ्य आणि व्रत समाप्ती

चौथ्या दिवशी सकाळी उगत्या सूर्याला अर्घ्य दिले जाते.

या विधीनंतर:

• व्रत पूर्ण होते
• प्रसाद वाटला जातो
• कुटुंब आणि समाजात आनंद साजरा केला जातो

उगत्या सूर्याला अर्घ्य देणे म्हणजे जीवनातील सकारात्मक ऊर्जा आणि नवीन सुरुवातीचे प्रतीक मानले जाते.

---

चैती छठ पूजेचे धार्मिक महत्त्व

छठ पूजा हा सूर्यदेवाच्या उपासनेचा सण आहे. सूर्यदेव जीवन, ऊर्जा आणि आरोग्याचे प्रतीक मानले जातात.

या व्रताचे महत्त्व

• आरोग्य आणि दीर्घायुष्य
• कुटुंबातील सुख-समृद्धी
• मानसिक शांती
• संततीसाठी आशीर्वाद

धार्मिक श्रद्धेनुसार सूर्यदेव आणि छठी मइया यांच्या कृपेने व्रतींच्या इच्छा पूर्ण होतात.

---

छठ पूजेतील प्रमुख प्रसाद

छठ पूजेमध्ये काही विशेष प्रसाद तयार केले जातात.

उदाहरण

• ठेकुआ
• गूळ आणि तांदळाची खीर
• ऊस
• नारळ
• फळे

हे प्रसाद सूर्यदेवाला अर्पण करून भक्तांमध्ये वाटले जातात.

---

छठ पूजा आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन

काही तज्ज्ञांच्या मते छठ पूजेतील सूर्य उपासनेचा वैज्ञानिक अर्थही आहे.

उदाहरण

• सूर्यप्रकाश शरीरासाठी महत्त्वाचा असतो
• सकाळचा सूर्य आरोग्यासाठी लाभदायक
• पाण्यात उभे राहून ध्यान केल्याने मानसिक शांतता मिळते

यामुळे हा सण धार्मिकतेसोबत आरोग्याशीही जोडलेला मानला जातो.

---

निष्कर्ष

चैती छठ पूजा 2026 हा सूर्यदेवाला समर्पित अत्यंत पवित्र सण आहे. 22 मार्चपासून सुरू होणारा हा चार दिवसांचा सण 25 मार्चला उषा अर्घ्याने पूर्ण होईल.

श्रद्धा, संयम आणि कठोर नियमांनी पाळला जाणारा हा सण भारतीय संस्कृतीतील सर्वात पवित्र आणि आध्यात्मिक सणांपैकी एक मानला जातो.

---

FAQs

1. चैती छठ 2026 कधी आहे?
   चैती छठ पूजा 22 मार्च 2026 पासून सुरू होऊन 25 मार्च 2026 पर्यंत साजरी केली जाईल.
2. छठ पूजा कोणत्या देवतेसाठी केली जाते?
   ही पूजा सूर्यदेव आणि छठी मइया यांना समर्पित असते.
3. छठ पूजेमध्ये किती दिवस व्रत असते?
   छठ पूजा चार दिवस चालते.
4. छठ पूजेतील सर्वात महत्त्वाचा विधी कोणता?
   डूबत्या आणि उगत्या सूर्याला अर्घ्य देणे.
5. छठ पूजा मुख्यतः कुठे साजरी केली जाते?
   मुख्यतः बिहार, झारखंड, उत्तर प्रदेश आणि नेपाळमध्ये.