Dhundhiraja Chaturthi 2026: गणेश पूजेचे महत्त्व आणि व्रत नियम

Dhundhiraja Chaturthi 2026 कधी आहे? जाणून घ्या पूजा मुहूर्त, चंद्रोदय वेळ आणि भगवान गणेश पूजेचे महत्त्व.

धुंधिराज चतुर्थी 2026 – तारीख, पूजा मुहूर्त आणि भगवान गणेश पूजेचे महत्त्व

हिंदू पंचांगानुसार फाल्गुन महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील चतुर्थी तिथीला धुंधिराज चतुर्थी किंवा धुंधिराज विनायक चतुर्थी म्हणून ओळखले जाते. हा दिवस भगवान श्री गणेशाच्या ‘धुंधिराज’ या स्वरूपाला समर्पित आहे. धार्मिक मान्यतेनुसार या दिवशी गणपतीची पूजा केल्यास जीवनातील विघ्न, अडथळे आणि संकटे दूर होतात.

2026 मध्ये धुंधिराज चतुर्थी 21 फेब्रुवारी रोजी साजरी केली जाणार आहे. चतुर्थी तिथीची सुरुवात 20 फेब्रुवारी दुपारी 2:38 वाजता होईल आणि ती 21 फेब्रुवारी दुपारी 1:00 वाजेपर्यंत राहील. या दिवशी मध्यान्ह पूजा मुहूर्त सकाळी 11:27 ते दुपारी 1:00 पर्यंत शुभ मानला जातो.

धुंधिराज चतुर्थी म्हणजे काय?

धुंधिराज हे भगवान गणेशाचे एक विशेष स्वरूप मानले जाते, जे विघ्नहर्ता आणि संकटमोचक म्हणून पूजले जाते. पौराणिक मान्यतेनुसार फाल्गुन शुक्ल चतुर्थीच्या दिवशी ‘मनोरथ चतुर्थी’ किंवा ‘अविघ्नकार व्रत’ पाळले जाते.

या दिवशी भक्त उपवास ठेवून भगवान गणेशाची पूजा करतात आणि त्यांच्या जीवनातील अडथळे दूर व्हावेत, यश आणि समृद्धी प्राप्त व्हावी अशी प्रार्थना करतात. धार्मिक ग्रंथांमध्ये असे सांगितले आहे की, या व्रताचे पालन केल्याने इच्छित मनोकामना पूर्ण होतात.

धुंधिराज चतुर्थी व्रताचे नियम

• सकाळी लवकर उठून स्नान करावे
• स्वच्छ वस्त्र परिधान करावे
• भगवान गणेशाची मूर्ती किंवा फोटो स्थापित करावा
• दुर्वा, फुले आणि मोदक अर्पण करावे
• दिवसभर उपवास ठेवावा
• संध्याकाळी चंद्रदर्शनानंतर व्रत सोडावे

या दिवशी ‘नक्त व्रत’ पाळण्याची परंपरा आहे, म्हणजे दिवसभर उपवास करून रात्री एकदाच भोजन करावे.

पूजा विधी कसा करावा?

1. पूजा स्थळ स्वच्छ करून गणेश मूर्ती स्थापित करा
2. गणपतीला दुर्वा, लाल फुले अर्पण करा
3. मोदक किंवा तिळाचे लाडू नैवेद्य म्हणून द्या
4. “ॐ गं गणपतये नमः” मंत्राचा जप करा
5. आरती करून प्रसाद वाटप करा

गणेश पूजेचे फायदे

उपाय — परिणाम

गणेश मंत्र जप — मानसिक शांतता
उपवास — आत्मविश्वास वाढतो
दान — सकारात्मक ऊर्जा
चंद्रदर्शन — संकटे दूर होतात
मोदक नैवेद्य — समृद्धी प्राप्त होते

धुंधिराज चतुर्थीचे धार्मिक महत्त्व

चतुर्थी तिथी ही भगवान गणेशाला अत्यंत प्रिय मानली जाते. या दिवशी केलेली पूजा आणि व्रत जीवनातील नकारात्मकता दूर करून सकारात्मक ऊर्जा निर्माण करते.

धार्मिक मान्यतेनुसार भगवान गणेश हे प्रथम पूजनीय देवता आहेत आणि कोणत्याही शुभ कार्यापूर्वी त्यांची पूजा केल्याने कार्य निर्विघ्न पार पडते.

आजच्या काळात धुंधिराज चतुर्थीचे महत्त्व

आजच्या धावपळीच्या जीवनात तणाव, अडथळे आणि अनिश्चितता यांचा सामना करावा लागतो. अशा परिस्थितीत आध्यात्मिक साधना मानसिक स्थैर्य प्रदान करते.

धुंधिराज चतुर्थीच्या दिवशी व्रत आणि पूजा केल्याने भक्तांना आत्मविश्वास, सकारात्मकता आणि धैर्य मिळते असे मानले जाते.

FAQs

1. धुंधिराज चतुर्थी 2026 कधी आहे?
   21 फेब्रुवारी 2026 रोजी.
2. पूजा मुहूर्त काय आहे?
   सकाळी 11:27 ते दुपारी 1:00.
3. व्रत कधी सोडावे?
   चंद्रदर्शनानंतर.
4. कोणता मंत्र जपावा?
   “ॐ गं गणपतये नमः”
5. या व्रताचे फायदे काय आहेत?
   अडथळे दूर होणे, समृद्धी आणि मानसिक शांतता.