Sheetala Saptami 2026: कधी आहे शीतला सप्तमी? पूजा विधी, व्रत नियम आणि धार्मिक महत्त्व

Sheetala Saptami 2026 कधी आहे? पूजा मुहूर्त, तिथी वेळ, पूजा विधी आणि माता शीतला पूजेचे धार्मिक महत्त्व जाणून घ्या.

शीतला सप्तमी 2026: तारीख, पूजा मुहूर्त आणि धार्मिक महत्त्व

हिंदू धर्मामध्ये शीतला सप्तमी हा माता शीतला यांना समर्पित अत्यंत पवित्र सण मानला जातो. या दिवशी भक्त देवीची पूजा करून कुटुंबाच्या आरोग्य, सुख आणि संरक्षणासाठी प्रार्थना करतात. विशेषतः माता आपल्या मुलांच्या निरोगी आयुष्यासाठी हा व्रत श्रद्धेने करतात.

2026 मध्ये शीतला सप्तमी 10 मार्च रोजी साजरी केली जाईल. हा सण चैत्र महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील सप्तमी तिथीला येतो आणि शीतला अष्टमीच्या एक दिवस आधी साजरा केला जातो.

हिंदू परंपरेनुसार या दिवशी माता शीतला यांची पूजा केल्यास रोग, अडथळे आणि नकारात्मक ऊर्जा दूर होते आणि कुटुंबात सुख-समृद्धी येते.

---

शीतला सप्तमी 2026 तारीख आणि पूजा मुहूर्त

वैदिक पंचांगानुसार शीतला सप्तमीची वेळ खालीलप्रमाणे आहे:

तारीख: 10 मार्च 2026 (मंगळवार)
सप्तमी तिथी सुरू: 9 मार्च 2026 रात्री 11:27
सप्तमी तिथी समाप्त: 11 मार्च 2026 पहाटे 1:54
पूजा मुहूर्त: सकाळी 6:37 ते सायंकाळी 6:26

या दिवशी सकाळी सूर्योदयानंतर देवीची पूजा करणे विशेष शुभ मानले जाते.

---

माता शीतला कोण आहेत?

माता शीतला हिंदू धर्मातील एक पूजनीय देवी मानल्या जातात. त्यांना आरोग्य, स्वच्छता आणि रोगांपासून संरक्षण देणारी देवी मानले जाते.

धार्मिक मान्यतेनुसार माता शीतला:

• रोगांपासून संरक्षण करतात
• कुटुंबाच्या आरोग्याची रक्षा करतात
• नकारात्मक ऊर्जा दूर करतात

पूर्वीच्या काळात देवी शीतला यांना देवीचे स्वरूप मानून देवीची पूजा विशेषतः देवीच्या रोगांपासून (जसे की देवी किंवा चेचक) संरक्षणासाठी केली जात असे. आजही या परंपरेचे धार्मिक महत्त्व कायम आहे.

---

शीतला सप्तमीचा सण का साजरा केला जातो

शीतला सप्तमी हा सण मुख्यतः आरोग्य, स्वच्छता आणि संरक्षण यांच्याशी जोडलेला आहे.

या सणामागील मुख्य उद्देश:

• कुटुंबाचे आरोग्य चांगले राहावे
• मुलांचे संरक्षण व्हावे
• घरात सकारात्मक ऊर्जा राहावी

अनेक ठिकाणी हा सण “बसोड़ा” या नावानेही ओळखला जातो.

---

बसोड़ा परंपरा म्हणजे काय

शीतला सप्तमीशी संबंधित एक महत्त्वाची परंपरा म्हणजे “बसोड़ा”.

या परंपरेनुसार:

• सप्तमीच्या आधीच्या दिवशी अन्न तयार केले जाते
• सप्तमीच्या दिवशी नवीन अन्न बनवले जात नाही
• देवीला थंड किंवा बासी अन्नाचा भोग लावला जातो

ही परंपरा माता शीतला यांना प्रिय मानली जाते.

---

शीतला सप्तमी पूजा विधी

या दिवशी भक्त सकाळी स्नान करून देवीची पूजा करतात.

मुख्य पूजा पद्धत

1. सकाळी लवकर उठून स्नान करावे
2. घरातील मंदिर स्वच्छ करावे
3. माता शीतला यांची प्रतिमा किंवा मूर्ती स्थापित करावी
4. नीमची पाने, दही, तांदूळ आणि थंड अन्न अर्पण करावे
5. देवीची आरती आणि मंत्र म्हणावे
6. कुटुंबाच्या आरोग्यासाठी प्रार्थना करावी

---

शीतला सप्तमी व्रताचे नियम

या व्रताचे काही पारंपरिक नियम मानले जातात.

• सूर्योदयापूर्वी स्नान करणे
• स्वच्छतेवर विशेष लक्ष देणे
• देवीची पूजा करणे
• बसोड़ा परंपरेनुसार अन्न अर्पण करणे

अनेक ठिकाणी महिलांनी विशेष व्रत ठेवण्याची परंपरा आहे.

---

शीतला सप्तमीचे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व

शीतला सप्तमी हा सण केवळ धार्मिक नसून सामाजिक आणि सांस्कृतिक दृष्टिकोनातूनही महत्त्वाचा आहे.

या सणाचे महत्त्व

• आरोग्याचे महत्त्व अधोरेखित होते
• स्वच्छतेची सवय वाढते
• कुटुंबातील ऐक्य मजबूत होते

हा सण भारतीय संस्कृतीमध्ये आरोग्य आणि अध्यात्म यांचे सुंदर संयोजन दर्शवतो.

---

शीतला सप्तमी आणि आरोग्याचा संदेश

या सणातून एक महत्त्वाचा संदेश मिळतो — स्वच्छता आणि आरोग्य यांचे महत्त्व.

पूर्वीच्या काळात लोकांना स्वच्छतेचे महत्त्व समजावे म्हणून अशा धार्मिक परंपरा निर्माण झाल्या असे मानले जाते. त्यामुळे हा सण आध्यात्मिकतेसोबत आरोग्य जागरूकतेलाही प्रोत्साहन देतो.

---

निष्कर्ष

शीतला सप्तमी हा माता शीतला यांना समर्पित एक महत्त्वाचा हिंदू सण आहे. 2026 मध्ये हा सण 10 मार्च रोजी साजरा केला जाईल आणि या दिवशी भक्त देवीची पूजा करून कुटुंबाच्या आरोग्य आणि सुखासाठी प्रार्थना करतील.

श्रद्धा, स्वच्छता आणि सकारात्मक विचार यांचे प्रतीक असलेला हा सण भारतीय धार्मिक परंपरेतील एक महत्त्वाचा भाग मानला जातो.

---

FAQs

1. शीतला सप्तमी 2026 कधी आहे?
   शीतला सप्तमी 10 मार्च 2026 रोजी साजरी केली जाईल.
2. शीतला सप्तमी कोणत्या देवीला समर्पित आहे?
   हा सण माता शीतला यांना समर्पित आहे.
3. बसोड़ा परंपरा म्हणजे काय?
   या परंपरेमध्ये एक दिवस आधी तयार केलेले अन्न देवीला अर्पण केले जाते.
4. शीतला सप्तमी व्रत कोण करतात?
   अनेक महिलांनी कुटुंबाच्या आरोग्यासाठी हा व्रत ठेवण्याची परंपरा आहे.
5. शीतला सप्तमीचे धार्मिक महत्त्व काय आहे?
   धार्मिक मान्यतेनुसार या दिवशी देवीची पूजा केल्यास आरोग्य, सुख आणि संरक्षण मिळते.